"TRỘM THƠ" "LÃNH TỤ"

Nó mời nhậu, hai vợ chồng đều tên Thanh cả.
Rượu được vài tuần, nó bảo: ông làm thơ hay, làm mấy câu chơi vui. Nhìn quanh, tôi hỏi nó: nhà ông quay mặt hướng Đông, phải không? Phải, nó đáp.
Tôi đọc liền:

Lần này lại đến “Phương Đông”
Tình xưa nghĩa cũ, mặn nồng “Mường Thanh”
Cố lên các Chị, các Anh
Quê hương vẫy gọi, sử xanh lưu truyền!

Cả bàn vỗ tay khen hay, nhưng nó chỉ cười hùa chiếu lệ, rồi không nói gì cả. Thêm mấy tuần rượu nữa, tôi về. Vừa vào tới nhà, là nó gọi: Ê, hồi nãy, ông nói: Tình xưa, nghĩa cũ, mặn nồng…là ý gì? Tôi với ông là hai thằng đực rựa, không phải Pê-đê, tình xưa là tình gì, nghĩa cũ là nghĩa thế nào, mặn nồng là mặn nồng làm sao, hay là…bà Thanh có làm gì…với ông?

Tôi xuống nước: Mường Thanh là tên đất…địa danh mà. Tôi nói là tôi với vùng đất đó, chứ đâu có phải với…bà Thanh đâu!

Nó chưa chịu yên, này: “tôi bảo ông nhé: Thứ nhất, chỉ có trai gái yêu nhau, mới tình xưa, nghĩa cũ, rồi mặn với nồng. Bây giờ ông vô quán cà phê, gặp bất kỳ ông nào, mà bảo là: tôi với ông, tình xưa, nghĩa cũ, vừa mặn vừa nồng…Nó không đánh bỏ mẹ ông, thì tôi không phải là người.
Thứ hai, hồi đó, tôi đi bộ đội, công an địa phương nó bắt đi, không đi thì tôi thành “Chí Phèo”, và gia đình tôi thành gia đình chị Dậu ngay, chứ “quê hương vẫy gọi” cái gì. Rồi tôi vào Nam, thành thương binh. Ông thì trốn đi du học, rồi về yên thân. Tôi với ông quá lắm là “tình đồng chí”. Tình đồng chí, cùng lắm là “đồng cam, cộng khổ” “vào sanh ra tử” với nhau, chứ mà “mặn rồi nồng”, rồi “cố lên các chị, các anh” thì có mà loạn…

Đánh nhau chí tử rồi, bây giờ các ông lại cho con đi qua Mỹ du học mua nhà đầu tư bên đó; còn tôi thì kiếm căn hộ mấy mét vuông cũng vất vả… Mấy cái bằng khen treo trên tường chả được cái tích sự gì cả, sử cái gì mà xanh…"

Tôi bảo nó: Này tôi nói thẳng cho ông biết, đó là thơ của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng đấy, viết tặng khi đi vào khách sạn Mường Thanh Grand Phương Đông của đại gia điếu cày Lê Thanh Thản, không phải thơ của tôi. Tôi gởi liền qua điện thoại thủ bút của ông ấy đây, cho ông vừa lòng (hình 1)…

Một lát sau, nó cao giọng: Tôi và ông đều là người Kinh, nói và viết tiếng Việt rõ ràng, không phải thằng Mán, thằng Mường, mà đổ thừa, không hiểu được nhau vì khác biệt. Mới “mặn nồng” đó, tại sao đùng đùng bắt ông Thản (tôi vừa đọc báo đảng đây, không phải tin của tụi “phản động” đâu nhé). Tại sao tình xưa, nghĩa cũ mà không nhắc nhở…lưu tình.

Tôi bắt đầu bực mình: Ông đừng nói linh tinh nữa nhé, nhà nước ta nói và làm là hai chuyện khác nhau. Mình nói: Giải phóng miền Nam, nhưng đồng chí Lê Duẩn cũng nói là mình đánh là đánh cho Liên Xô và Trung Quốc. Mình giao kết nghỉ bắn ăn Tết, nhưng lại tổ chức “tổng tiến công và nổi dậy” Mậu Thân, mình đòi cho được bốn (4) bên ngồi vào bàn, đình chiến năm 73, nhưng sau đó ào ạt “giải phóng miền Nam” năm 75. Giải phóng xong, thì mình cũng dẹp luôn cái vụ "ba rọi" MTGPDT Miền Nam VN, nửa xanh nửa đỏ luôn…

Nó chận tôi lại: Thôi! chuyện xưa rồi, ông nói chuyện bây giờ đi…

Tôi bổ ngay: được, mới đây thôi, giấy trắng mực đen, “í mực xanh” đây, ông đợi tí, rồi thì tôi gởi cho nó: “Hiệp ước” Đồng Tâm (hình 2), đợi nó đọc, ….rồi tôi tiếp… bây giờ: ông già Kình thì bị bắn chết và phanh thây rồi, còn thằng Chung con thì đi tù rồi…đã bảo “đừng nghe”…mà “hãy nhìn kỹ”.., mà lại.

Một lát sau, hình như nó đọc lại "hiệp ước", rồi thì nói…Thôi được rồi, tuần sau 30/4, ông qua đây…nhậu tiếp.
Tôi thở phào…nhẹ hết cả người, cái “tội” “trộm thơ” “lãnh tụ”…Hú hồn!

Nguyên Đại
24 Tháng Tư 2023

TÁI PHẠM

FB nhắc một bài đã viết từ năm (5) năm trước, mấy tháng sau ngày Trịnh Xuân Thanh (TXT) bị bắt tại Berlin, Đức.
[Đường dẫn về bài cũ ở cuối trang]

Cách đây hơn một tuần, sự việc lập lại. Lần này, nạn nhân là Đường Văn Thái (ĐVT) và nơi xảy ra vụ án là Bangkok, Thái Lan.

Vài điểm giống và khác nhau giữa hai vụ này:
TXT là một tham quan cỡ bự đang bị truy nã như một tội phạm hình sự theo pháp luật của CSVN. ĐVT thì không đứng về phía đảng.

TXT chưa được chính phủ Đức chấp thuận lưu trú tại quốc gia của họ như là một người tỵ nạn theo Công ước quốc tế 1951. ĐVT đã được Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR) cấp quy chế tỵ nạn.

UNHCR không có trách nhiệm với TXT, trong khi ĐVT coi như là "người của UNHCR" và họ có trách nhiệm chính về mặt pháp lý trong vụ này. Chính phủ Đức có cảnh sát, điều tra viên, công tố viện, và tòa án. Trong khi UNHCR thì không, vì đó là một tổ chức quốc tế, không phải là một quốc gia. Vì vậy, tổ chức UNHCR phải dựa vào cảnh sát Thái-Lan để giúp "tìm người" cho họ.

Sắp tới, cảnh sát Thái-Lan sẽ vào cuộc và UNHCR sẽ có tiếng nói. Họ có giải quyết vấn đề như chính phủ Đức hay không lại là một chuyện khác. Nhưng trước hết là các phe nhóm trong đảng CSVN sẽ phải chạy đua, để giải quyết "trái mìn nổ chậm" ĐVT này.

 
ĐVT không phải là kẻ chửi đảng xuất sắc nhất, nổi tiếng nhất, nhưng chuyện bắt cóc vẫn được đảng thống nhất, "quyết", và tái phạm, bất chấp hậu quả. Tại sao?

Lý do là: khi "đồng chí" (đ/c) A trong đảng tranh ghế với đ/c B, A đưa thông tin "nhạy cảm" cho ĐVT "đánh" đ/c B. Tới lượt đ/c B cũng vậy, đưa ngược thông tin ''mật'' của đ/c A cho ĐVT, rồi tới đ/c C, muốn phá ĐVT nên đưa tin giả cho ĐVT. Kết quả là: ĐVT nắm được nhiều tin tức thật (và mật), và tin giả cũng có là vậy.

ĐVT chuẩn bị rời Thái Lan. Vì vậy, A, B (và C, D,...) gặp nhau "quyết" bắt ĐVT để "moi" thêm, thế là ĐVT dính thuốc mê...

Mong Thái qua được cơn lốc xoáy này trong đời, lo cho bạn...
Nhưng cũng không muốn thấy có một người nữa khóc lóc trước "tòa" xin lỗi bác "Chọng".
Thà làm "quỷ nước Nam", còn hơn làm "thái thú đất Bắc".

Nguyên Đại
21 Tháng Tư 2023

https://www.facebook.com/nguyenbadai/posts/pfbid02SCUe4gQwo1iN7GsbVXD3cuisvMfztjAopo9YqqsV8gHtGVRFTgpKrnUWQKeLFTJSl

ĐỪNG TÙY TIỆN

“Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa, chỉ tiếc rằng chưa được xẻ thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân thù….” đó là lời Hịch Tướng Sĩ của Hưng Đạo Đại Vương, ba lần đánh bại quân xâm lược Mông Cổ, vào thế kỷ 13.

 
Lời lẽ đó, hay tương tự, khó có thể dùng vào một văn bản ngày nay để hiệu triệu chiến sĩ xung trận, bởi nó “kinh khủng” quá! Nó “dã man” quá! Vó ngựa dồn dập trên những con đường sỏi đá của năm tháng xa xưa không thể so sánh với thiết vận xa, tên lửa mang đầu đạn nguyên tử hôm nay. Đốt, giết, hiếp…sự tàn bạo của quân Mông Cổ ngày xưa, và quyết tâm “Sát Thát” xăm hằn trên ngực của nhưng binh sĩ nhà Trần không thể nào đối xứng với quy định đối xử với tù nhân chiến tranh thế kỷ 21.

Nếu để cho hợp với các tiêu chuẩn hôm nay, mà đổi lời Hịch, chẳng hạn, chỉ tiếc là chưa bắt được quân giặc, thuyết phục chúng cải tà quy chánh…thì văn bản đó không thể là Hịch Tướng Sĩ được, chỉ có thể là “Hạch” (“dở như hạch”). Lời lẽ của cha ông, không thể đổi thay tuỳ tiện.

Tác phẩm khi đã ra đời có sinh mệnh riêng của nó, có khi không còn thuộc về tác giả, người đã sinh ra nó. “Này em hỡi, con đường em đi đó, đúng hay sao em…”, cho dẫu được chính tác giả Vũ Thành An, sau gần ba mươi năm sau, thấm thía với những thăng trầm nghiệt ngã của cuộc đời, đổi lại rằng “…con đường em đi đó đúng đấy em ơi”, thì thính giả vẫn cứ thích cái xót xa “non trẻ” ngày xưa. Lời sau, trong âm vang tiềm thức của thính giả vẫn cứ là một phiên bản “lỗi”, “không hoàn hảo” của lời trước, mặc dù đã được chính tác giả “đóng dấu, ký tên”. Dù người ta có ghét con người chính trị của Trịnh như thế nào thì “làm sao em biết bia đá không đau”, để cho dẫu “sỏi đá cũng cần có nhau” vẫn cứ là những nỗi buồn mượt mà…rất đáng yêu.

Khi người yêu xuất ngoại, những năm 70 của thế kỷ trước, Lam Phương bổng thấy “Trời vào thu, Việt Nam buồn lắm, em ơi!”, và thính giả đã trải qua hơn 15 năm chiến tranh Nam-Bắc Việt, chứng kiến một quê hương lửa khói, chia ly, không buồn sao được, cho dẫu nỗi buồn của thính giả có khi không giống cái buồn của Lam Phương, nhưng người viết, người hát, người nghe đều biết: họ có một Việt Nam buồn lắm… 

Từ “Việt Nam” trong lời hát này có nỗi thất tình của nhạc sĩ, có xót xa của thính giả trong ly loạn chiến tranh, có lịch sử, có “văn hoá” riêng của nó; và dĩ nhiên, không thể thay bằng “Trời vào thu, chiều nay buồn lắm em ơi”, nghe cứ như lời lẽ của một cậu bé mới lớn viết câu thơ tình đầu tiên trong đời.

Ca sĩ được nhiều người ưu ái và mến mộ như Tuấn Ngọc, lẽ ra, không nên, làm như vậy. Ông có “riêng một góc trời” để yêu một nghệ thuật mà ông tận hiến cả một đời, và cũng để khán thính giả yêu thích ông. Ông không cần một “vụng về” như vậy!

Văn hoá có tính trường cửu, trong khi quan điểm chính trị có tính nhất thời, ngắn hạn. Uốn nắn cái trường cửu để phù hợp với những mục tiêu tuyên truyền ngắn hạn đó là hoạt động chính trị, không phải là niềm đam mê được ân sủng của người làm nghệ thuật.

 
Nghêu ngao trong bàn rượu, thay chữ đổi lời để vui, để cười thì không sao, tác giả nghe được có khi cũng chung vui. Nhưng, tuỳ tiện thay đổi lời của nhạc sĩ khi trình diễn nhạc phẩm của họ trước công chúng là tạo dựng một thứ “hàng nhái”, phá cách để ăn cắp bản quyền, sao lỗi các sản phẩm hàng hiệu để kiếm tiền trên sức lao động trí óc của người khác, của mấy gã bất lương tuồn hàng giả ra các chợ trời. Điều đó không phải là việc nên làm của những nghệ sĩ có phong độ và tên tuổi, chưa nói đến sự tôn trọng, và cảm ơn, dứt khoát phải có của họ đối với những nhạc sĩ, những người đã góp phần tạo nên tên tuổi, sự nghiệp, và sự mến mộ của khán thính giả đối với ca sĩ. 

Người nghệ sĩ cần có tình yêu với nghệ thuật mà mình đam mê. Yêu là nâng niu, trân trọng không phải tàn phá, huỷ hoại…tuỳ tiện.

Nguyên Đại
11/03/2023

THÔI! CHÚ VỀ

[Q]

Thôi! Chú về đi. Ăn Tết vui vẻ với gia đình nhé. Nhưng nghe lời “thầy”, đừng đi đâu nhiều, không dễ làm “người tử tế” đâu! Trường hợp của chú khác với của anh [Nguyễn Tấn] Dũng. Anh Dũng ăn đậm với Vina “sink”, mấy “quả đấm thép bị xẹp lép” v. v…

Nhưng, dân thường ít người biết. Khác với vợ chồng chú, vụ kít-tét Việt-Á nó phổ biến quá, không ai mà không biết.
Tụi dân bần cùng, mà ngày xưa mình gọi là thành trì cách mạng đó, bây giờ tụi nó manh động lắm, có người bị tụi nó chụp nguyên tô phở lên đầu. Mà cái đầu của chú lại ít tóc, và không thẳng nữa, nên chú phải cẩn thận. Chú có cần cái mũ của thầy không, lấy vài cái mà dùng, thầy nhiều lắm…

[P]
Cảm ơn thầy! Thầy cũng cẩn thận, được ngày nào hay ngày đó, nghen thầy. Khi mình có chỗ đứng, thì khối đứa nó quỳ nó lạy, nhưng khi mình đã bị ngã lừa (bị lừa qua lừa lại mà ngã) [không phải “ngã ngựa” vì con ngựa nó cao, nó phong độ] thì “giậu đổ bìm leo”, không đứa nào nó thèm nhìn lại là còn may, có đứa ác nó còn giậm chân lên đầu mình nữa.

Thầy cũng rành mà, chùa chiền bây giờ, đa số làm kinh doanh là chính, nên nó cũng hỗn độn lắm. Mấy năm trước cơ sở của ông Nhất Hạnh còn bị quăng đồ dơ bẩn vào mà. Thầy đi đứng cẩn thận, người dân thường còn ngại cái áo thầy mặc, nhưng những người mà “ta” cài cắm vào, cũng mặc áo y chang như thầy, tụi nó đâu có ngán.
Thôi, thầy giữ cái mũ đó mà xài, thích ai thì chụp vô đầu người đó… Dù sao cũng cảm ơn thầy, dù tui biết là thầy đã bỏ phiếu thuận để tui về, nhưng tui hiểu mà, phim Tàu cũng hay nói “người trong giang hồ, thân bất do kỷ” nên tui thông cảm cho thầy.

Bươi [bye].

Nguyên Đại

20 Tháng Một 2023

NHỮNG LỐI RẼ...

Những năm 90, những người Việt đến Hong Kong được may mắn đi định cư, họ được đưa đến một trại ở Kai Tak, tên là New Horizons. Phải, đó là những chân trời mới. Bên cạnh, là trại dành cho những phụ nữ chờ sinh nở, vì các trại giữ người tỵ nạn thường ở các đảo xa trung tâm, bệnh viện, nên cần chuyển những “bà bầu” để tiện cho việc chăm sóc y tế. Hong Kong những năm tháng đó còn thuộc vương quốc Anh.

 
Đối diện hai trại này, là nhà thờ Công Giáo, St Joseph’s Church, nơi đã trở thành tụ điểm của cộng đồng người Việt, cho đến hiện nay, khi tôi trở lại nơi này, ba mươi năm sau. Tôi được mời “dẩm trà”, hôm đó khoảng mươi bàn, mỗi bàn khoảng 10 người. Câu chuyện bắt đầu…

Em (N.) chưa có giấy tờ…Bố Mẹ em vượt biên năm 89, đến trại rồi sinh em năm 92. Em được khoảng 3-4 tuổi, thì bố mẹ bị cưỡng bức hồi hương về Việt Nam. Bố mẹ em về cũng vất vả, vì đủ thứ lý do. Năm 2021, em lại vượt biên nữa. Sao? 2021? Phải, tháng Năm-2021, lần này, tụi em leo núi từ Cao Bằng, rồi đến Đông Hưng, sau đó qua Sám Trăng, rồi đi thuyền qua Hong Kong. Rồi ở đâu? Ở nhờ với bạn, rồi từ từ tính. Đời bố mẹ vượt biên, đời con cũng vượt biên anh ạ (cười…)

Em (T.) mới sang được 2 năm. Em gái của em sang trước, nó đi làm, kiếm tiền rồi nhờ một ông về VN kết hôn. Em làm “tài bùn”, phụ việc ở các công trình xây dựng. Nhưng…họ nhận phụ nữ? Nhận tất, anh ạ!

Em (H.) đến trại năm 89, năm 94, vẫn còn ở đó. Rồi thì có một người quen, thăm nuôi. Khách ngồi một bên, trại viên ngồi một bên. Bà phiên dịch hỏi một ông khách ngồi đối diện: Sao? có muốn lấy vợ không? Ông gật đầu. Rồi hỏi em, có muốn lấy chồng không, trả lời nhanh lên, không thì chuẩn bị về VN. Em gật đầu. Bà lấy số thẻ của em, căn cước của ông ấy…Rồi, em để cho đời nó trôi...

 
Sau này, em biết ông ấy là người Trung Quốc, ông nói ông đến biên giới năm 73, rồi bơi 3 ngày 3 đêm đến Hong Kong và xin tỵ nạn ở đây. Làm đủ mọi thứ nghề…vẫn không lấy được vợ, cho đến khi gặp em, không biết có phải là số phận không. Nhiều lúc, vừa sống vừa cầu nguyện...

 
Em có 3 đứa con, tụi nó bây giờ cũng đã lớn. Nhà em thường chia làm hai phe: phe ủng hộ Tập Cận Bình, phe Không. Em và hai đứa con nhỏ thuộc phe Không. Người Trung quốc họ thâm lắm anh ạ. Họ cho di dân sang Hong Kong hai dạng người: Một, rất có trình độ, nắm giữ các vị trí quan trọng, thay dần lớp lãnh đạo ở Hong Kong. Hai, là số người bệnh tật, già yếu, tâm thần…không làm được gì, chỉ sống nhờ trợ cấp, chuyển gánh nặng xã hội sang cho những người thọ thuế ở Hong Kong. Mấy năm nay, người Hong Kong bức xúc, biểu tình rầm rộ.

Nhưng tại sao, ông xã em lại ủng hộ Tập Cận Bình, khi mà ông đã từng liều chết bơi qua Hong Kong? Ông ấy nói, những năm trước khác, bây giờ Trung Quốc đã khác xưa. Em thì không tin, không bao giờ, cộng sản mà…Anh biết, sau khi giao trả lại Trung Quốc, những người có tiền ở Hong Kong được tạo điều kiện dễ dàng để đi lại và làm việc ở Trung Quốc, thế là nhiều người về Trung Quốc mở hãng xưởng, cơ sở kinh doanh…Rồi, thì gặp chuyện, bẫy nợ, bẫy tình, bẫy thuế…Mấy ông đó, sau này trở về Hong Kong tay trắng, nhảy lầu là thường.

Em (T.) đi Hong Kong năm 90, anh ạ. Trên tàu của em, thanh niên nó đánh nhau tranh giành thức ăn, rồi tàu vỡ, dạt vào Trung Quốc. Em đi với gia đình người chị lang thang xin ăn ở Trung Quốc cả tháng trời, rồi một mình em theo tàu than của bộ đội về lại VN báo lại cho bố mẹ em. Bố mẹ lại cho người em trai của em và em lên thuyền của nhà em sang Trung Quốc, đón chị em đi tiếp tới Hong Kong.

 
Đến trại, thằng em của em thấy khổ quá, nó xin hồi hương. Em trốn trại, ra Hong Kong đi làm đủ mọi nghề, tiếp tế cho gia đình của chị em ở trong trại, vì anh chị có con nhỏ. Nhà em không có người ở nước thứ ba như mấy anh chị ở miền Nam, không làm thế, ở trong trại miết, làm sao sống nổi, anh! Mấy năm sau, em để dành đủ tiền, thuê được người kết hôn, em xin vào trại trở lại… Rồi em lại ra Hong Kong, lại đi làm đủ mọi việc…Bây giờ, em bán thức ăn Việt ở chợ, cũng ổn anh ạ…

 
Chị em sau đó xin hồi hương, rồi được Mỹ nhận, hiện chị ở tiểu bang..cái gì xi xi. Tennessee phải không? À đúng rồi anh. Sao chị em không giúp em sang Mỹ? Em khai linh tinh với Bộ Di Trú (Hong Kong), rồi sau đó với Liên Hiệp Quốc, rồi sau này với chính phủ mới của Hong Kong…Bây giờ, em cũng không biết em là ai nữa…(cười)…

Em (H. D.) ra tự do năm 92, hồi đó em mừng lắm, người ta ngưỡng mộ lắm, bởi trong và ngoài trại là hai thế giới hoàn toàn khác nhau, anh cũng biết mà…Người quen giới thiệu một anh người Việt ở Hong Kong vào để “giúp em”. Anh ấy ăn nói nhỏ nhẹ, cao, điển trai…Rồi em đến trại Tuen Mun, trại dành cho những người chờ tiếp kiến phái đoàn các nước thứ ba, để đi định cư.

Ai cũng lo đi làm ở Hong Kong, nên trại trống trơn vào ban ngày, có điều mọi thứ mình phải tự lo hết, không phải như ở trong trại giam có người phát cơm, và phát quần áo để mặc tạm. Ai sao mình vậy mà anh.

 
Nhưng, em bị sốc ngay tuần đầu tiên, vì ông xã em là người nghiện nên không được nhận đi định cư…Em choáng váng…Rồi cũng phải sống, phải kiếm cái gì để ăn chứ…Em vào các quán ăn xin rửa chén, họ nhìn cái dáng của em, rồi đuổi em đi, họ nói là em đùa với họ: “nị quản dzệ” “chẩu! chẩu la” (mày giỡn hả, cút!).

 
Rồi em cũng xin được vô một quán, sau khi cam kết là biết làm, họ đưa cho cái vòi nước tráng chén, thế là em xịt một phát ướt từ đầu đến chân…bọn nó cười như chưa bao giờ được cười…rồi thì cũng có người tốt bụng, chỉ vẽ cho em…giấu đồ ăn trong bếp cho em.

Mười hai (12) năm…em vẫn ở Hong Kong, “ông xã” cai nghiện thất bại và không đi định cư được. Em rời Hong Kong… Mười tám (18) năm sau, em trở lại…

Hong Kong…

Những con đường từ biển khơi đi lên
Những hành lang từ trên núi xuống
Những lối rẽ …nghiệt ngã!
Về phía tự do!

Nguyên Đại
12/1/23

HAI BÀI THƠ

Hôm nay, tôi đọc được hai bài thơ hay:

Bài thứ nhất:
GIA PHẢ

Nguyễn Tất Nhiên

Quê hương gốc tích ngàn năm

Sao nhìn gia phả…Ôi, toàn câu kinh?!
Ông tôi đi lính triều đình
Giáo gươm thất thủ nơi thành quách xưa!

Cha tôi kháng chiến đánh Chà
Tầm vông gãy dưới chiến xa năm nào!
Anh tôi áo trận hoa màu

Một ngày con khóc vợ đau mất chồng!
Tôi! Sinh viên dở học hành
AK, nón cối – chiến trường Cao-Miên!
Chừng nào xứ Việt bình yên?
Tôi ngu ngơ hỏi hoài trên xác người…


Nguyễn Tất Nhiên viết bài này vào tháng 4-1980, mấy vần lục bát đượm nỗi đau. Cuộc chiến nào, người lính, và gia đình của họ, vẫn là những người mất mát…thua thiệt.

 
Triều đình nhà Nguyễn ngạo mạn, không chịu cải cách, không canh tân xứ sở như Minh Trị của Nhật Bản, không hóa giải được xâm lược thực dân như vương triều Thái Lan, “ông tôi” đã dùng giáo gươm để tự vệ với đạn pháo, và thất thủ. Rồi “cha tôi” đi lính chống lại những binh đoàn lê-dương, những tầm vông gãy gục trước họng súng chiến xa.

 
Tiếp nối, người cộng sản nhất định “giải phóng miền Nam”, thanh niên miền Bắc “sinh Bắc tử Nam”, anh tôi “áo trận hoa màu” tử trận, con khóc, vợ đau.

 
Và thì, nghĩa vụ “quốc tế”, mười năm trên đất Cao-Miên, “tôi”, bạn tôi, những người thuộc thế hệ tôi, đeo súng AK, đội nón cối, xông qua bãi mìn của “đồng chí” Pol pot Ieng Sary…

Nước Việt triền miên trong chiến tranh hơn nửa thế kỷ, gia phả là lời kinh khổ, là ký sự buồn của những người lính.

 
Nếu "Gia phả" của Nguyễn Tất Nhiên, không có hình bóng của người phụ nữ, thì “Mẹ ta trả nhớ về không” của Đỗ Trung Quân lại chỉ viết về phụ nữ: “Mẹ Ta”

Ngày xưa chào mẹ, ta đi
Mẹ ta thì khóc, ta đi thì cười
Mười năm rồi lại thêm mười
Ta về ta khóc, mẹ cười…lạ không?

“Ông ai thế? Tôi chào ông!”
Mẹ ta trí nhớ về…mênh mông rồi
“Ông có gặp thằng con tôi?
Hao hao tôi nhớ nó người…như ông”

Mẹ ta trở nhớ về không
Trả trăm năm lại, bụi hồng…rồi đi

Nỗi đau biệt ly của hầu như mọi gia đình trong ngày ấy những tháng năm, xa chồng, xa con…Một đời cưu mang, một đời sóng nổi. Ngày ta về nhìn mẹ, như ăn năn, như ân hận, ta khóc…mẹ ta cười. Trăm năm một kiếp người, như có…rồi không, như còn như mất.
Thương mẹ, một kiếp người dãi dầu, chịu đựng, hy sinh. Mừng cho mẹ, trả được nhớ về không, để cuối đời nhẹ nhàng…như bụi hồng trên con đường đất đỏ có từng chuyến xe qua. Có chuyến thiết vận ì ùng súng đạn, có chuyến xe lam con cá, bó rau chiều.

 
Mẹ về! Cát…bụi hồng trần… rồi qua.

“Gia Phả” là bài thơ đầu tiên trong tập “Thơ Nguyễn Tất Nhiên” xuất bản ở Cali năm 1982. “Mẹ ta trả nhớ về không” là đề bài thi thử cho học sinh phổ thông trung học năm 2022.

Nguyên Đại
14 Tháng Mười Một 2022

TAM QUI

Ngày 23-9-22, Nguyễn Phú Trọng (NPT), Phan Văn Giang, Tô Lâm…đồng loạt bay vào Tp HCM, sau khi đã dụng kế “nghi binh” ở Đà Nẵng (1).

Hai tuần sau, ngày 8-10-22, bà Trương Mỹ Lan (TML), nhà tài phiệt gốc Hoa, cùng ba người khác thuộc tập đoàn kinh doanh Vạn Thịnh Phát bị bắt. Hai ngày trước đó, ông Nguyễn Tiến Thành “đột tử”, và bà Nguyễn Phương Hồng bỗng nhiên từ trần trong đồn công an sau đó một ngày (2).

Trong ba ngày, từ ngày 9-10 đến 12-10-22, hội nghị trung ương 7 khóa XIX đảng CS Trung quốc được tổ chức tại Bắc Kinh, dưới sự chủ trì của Bộ Chính Trị Trung Cộng, đứng đầu là TBT Tập Cận Bình.
Người Hoa ở chợ Lớn SG rúng động, và dân SG nhào ra đường đi rút tiền từ các ngân hàng có liên quan (SCB, Sacom).

Chuỗi sự kiện đó nói lên điều gì?

Nhất Qui
NPT đã chứng tỏ dù đã 78 tuổi, ông vẫn kiểm soát được quân đội, công an, và đảng. Ông là một lực lượng, xứng đáng với sự hỗ trợ, giúp đỡ và “quỷ thác” của “thiên triều” Trung Cộng. Ông đã giữ vững sự đoàn kết thống nhất trong đảng (ít nhứt là lúc này, và ở tầm trung ương). Ông vẫn là đầu lĩnh, là trung tâm quy tụ quyền lực.

Nhị Qui

Mật chiếu của thiên triều đã được thi hành một cách hết sức nghiêm túc. Lãnh đạo tương lai của Việt Nam cũng tuân lệnh, qui thuận thiên triều. Hoàng Đế Tập Cận Bình (TCB) có thể yên tâm về việc đó cho nhiệm kỳ kế tiếp của ngài.

Tam Qui
Một ‘’đòn chân” nhắm vào đối thủ của TCB đã được tung ra, nhờ vào sự hỗ trợ của quan thái thú và bộ đầu phía Nam. Các phe cánh CS ở miền Nam VN thân cận với tiền triều Giang Trạch Dân không thể ngờ được một đòn đá khụy chân trái bất ngờ và lợi hại này được tung ra vào lúc này để khẳng định tư thế của Hoàng Đế TCB trong hội nghị trung ương Trung Cộng, trong khi Mỹ và Tây Phương đang chú mục vào chiến trường Ukraine.

 
Trong “binh thư cổ”, thần chiêu này gọi là: Bộ Tam Qui Đầu .

Nguyên Đại
14 Tháng Mười 2022

(1) Ngày 22-9-22, công an chìm nổi bố trí dày đặc ở khắp các ngã đường nội thành Đà Nẵng, sau khi nhận được thông tin chuẩn bị đón phái đoàn từ trung ương do NPT dẫn đầu. Ngày 23-9-22, NPT cùng với Tô Lâm (Đại Tướng Bộ Trưởng Công An), Phan Văn Giang (Đại Tướng Bộ Trưởng Quốc Phòng), Võ Văn Thưởng (Thường Trực Ban Bí Thư Trung Ương Đảng), Nguyễn Trọng Nghĩa (Trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương), Trương Thị Mai (Trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương), Lê Minh Hưng (Chánh Văn Phòng Trung Ương Đảng), cùng nhiều các lãnh đạo khác, bất ngờ bay vào Tp HCM, và làm việc ở đây chỉ một (1) ngày.

(2) Trương Mỹ Lan (Chủ Tịch HĐQT Vạn Thịnh Phát), Trương Huệ Vân (Tổng Giám Đốc công ty cổ phần tập đoàn quản lý bất động sản Windsor), Nguyễn Phương Hồng (trợ lý chủ tịch HĐQT Vạn Thịnh Phát), Hồ Bửu Phương (Cựu phó giám đốc tài chinh VTP).