TRỞ VỀ

Vậy là 20 con tin người Do Thái bị Hamas bắt đã trở về, gặp lại người thân của họ. Cả thế giới xúc động!

“Ta về cúi mái đầu sương điểm. Nghe nặng từ tâm lượng đất trời. Cảm ơn hoa đã vì ta nở. Thế giới vui từ mỗi lẻ loi.
Ta về như lá rơi về cội. Bếp lửa nhân quần ấm tối nay. Chút rượu hồng đây, xin rưới xuống. Giải oan cho cuộc biển dâu này.
Ta khóc tạ ơn đời máu chảy. Ruột mềm như đá dưới chân ta. Bé bỏng cũng thì sinh, dị, diệt. Tội tình chi lắm nữa người ơi!
Ta về khai giải bùa thiêng yểm. Thức dậy đi nào, gỗ đá ơi!...Đời qua lớp lớp tàn hư huyễn. Hạt lệ sương thầm khóc biến thiên
Ta về như tiếng kêu đồng vọng. Rau mác lên bờ đã trỗ bông. Cho dẫu ngàn năm, em vẫn đứng. Chờ anh như biển vẫn chờ sông.
Ta gọi thời gian sau cánh cửa. Nỗi mừng ràn rụa mắt ai sâu. Ta nghe như máu ân tình chảy. Tự kiếp xưa nào tưởng lạc nhau.
Ta về dẫu phải đi chân đất. Khắp thế gian này để gặp em. Đau khổ riêng gì nơi gió cát. Hè nhà bụi chuối thức thâu đêm
Ta về như giấc mơ thần bí. Tuổi nhỏ đi tìm những tối vui. Trăng sáng lưu hồn ta vết phỏng. Trọn đời, nỗi nhớ sáng không nguôi.
Ta về như hạt vàng thương nhớ. Một thuở trần gian bay lướt qua...”

"Ta Về" của Tô Thùy Yên, sau hơn 10 năm trong trại cải tạo Bắc VN, vẫn còn nguyên xúc động Việt...

Nguyên Đại
17 Tháng Mười 2025

THÁNG BẢY VĨ ĐẠI

Tháng Bảy, 2024 qua đi với nhiều điều vĩ đại:

NGHIÊNG ĐẦU
Đầu tiên phải nói đến cú nghiêng đầu của ông Trump vào ngày thứ 13 (13/7). Làm thế nào mà một cậu nhóc mới 20 tuổi có thể lấy súng của cha mình, vượt qua hàng rào đặc vụ Mỹ, leo lên một mái nhà cách bục diễn thuyết của ứng viên tổng thống chưa đầy 140m, ngắm thẳng vào đầu ông Trump và bóp cò? Và, làm thế nào mà viên đạn chỉ có thể làm rách vành tai của ông Trump? Chỉ chừng ấy thôi cũng đủ làm cho tất cả các phương tiện truyền thông trên thế giới dậy sóng, giống như vụ khủng bố 911, 23 năm về trước.

 
Hàng triệu tin nhắn “Chúa phù hộ nước Mỹ”, “Chúa phù hộ Trump” dường như muốn làm các mảng truyền thông xã hội…hết mực. Ông Trump có thể trở thành Tổng Thống thứ 47 của Mỹ hay không, phải chờ vài tháng nữa mới rõ. Và, có phải là một trong những tổng thống vĩ đại của Hoa Kỳ hay không, phải chờ đến vài chục năm sau mới chắc được. Nhưng, có thể chắc chắn là nếu ông không làm một cú nghiêng đầu đó thì lịch sử sẽ khác đi. Ông thực là một người NGHIÊNG ĐẦU vĩ đại.

LẮP BẮP
Dù ở nơi nào trên hành tinh này thì việc ai làm tổng thống Mỹ cũng ảnh hưởng ít nhiều. Sau cuộc tranh luận giữa Trump và Biden do hãng CNN tổ chức khoảng 2 tuần trước khi ông Trump bị nhắm bắn; TT Biden, 81 tuổi, đã rút khỏi đường đua về Tòa Bạch Ốc cho nhiệm kỳ tổng thống sắp tới.
Có một đoản phim (video clip) khá hài hước về cuộc tranh luận của hai ông, lúc Biden nói về một điều gì đó, và người điều khiển chương trình yêu cầu Trump bình luận. Trump nói: Tui không hiểu ổng nói cái gì cả, nhất là mấy câu cuối…Và tui nghĩ ổng cũng không hiểu ổng nói cái gì luôn, cùng với vẻ mặt hết sức nghiêm trọng của hai ông, có lẽ là một thước phim hài hước được xem nhiều nhất trong tháng Bảy.

 
Sau 52 năm thăng trầm trong chính trường Hoa Kỳ, Biden tuyên bố rút khỏi đường đua vào ngày 20/7, một tuần sau khi Trump bị bắn hụt. Ông Biden nhận được sự kính trọng của các đồng nghiệp thuộc lưỡng đảng chính trị Mỹ và dân chúng Hoa Kỳ. Trong số các người lắp bắp trên hành tinh này, ông là người LẮP BẮP vĩ đại nhất.

BẮT GIÒI
Ông Trọng qua đời vào ngày 19/7 ở tuổi 80, lúc đang giữ chức Tổng Bí Thư ĐCSVN, nổi tiếng nhất trong việc chống tham nhũng. Ông nói rõ là ông “đốt lò” và củi tươi cũng phải cháy, lúc lò đã nóng.
“Củi tươi” là các cán bộ cao cấp, dày công trạng, của đảng một thời; sau đó đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để đục khoét, phá hoại tài nguyên đất nước, chiếm đoạt làm của riêng, ăn chơi phung phí. Những “con giòi” đó, có con to như con ếch (Ba X), có con biết hát những nốt La Thăng trầm bổng du dương khi về Saigon dọn rác trước một rừng ống kính PR, có con từ rừng núi Bắc Sơn đã đi lên chức bộ trưởng từ việc canh nghĩa địa/mộ/lăng.

 
Có điều, là sau khi bắt nhốt, biệt cư đống giòi bọ đó để tạo nên một nội các “sạch”, thì chính các thành viên tứ trụ đó lại trở thành những con “gì… oi” lớn hơn, mập hơn, và gian ác hơn: mua bộ thử Covid với giá rẻ từ TC, đè hàng triệu người dân chọt mũi, và bắt đóng tiền, dân Việt “lên bờ xuống ruộng” với đúng nghĩa đen và nghĩa bóng.

Ba X đi trước làm “người tử tế”, ba (3) trụ (Phúc, Thưởng, Huệ) đi sau như “hương thầm” “dịu dàng”, không tử tế chút nào, trước khi trụ cuối cùng gãy, để lại một chiến trường ngổn ngang: thịt bò, vàng, và những cú táp hứa hẹn sẽ rất lớn, và khủng khiếp như …hà mã.

 
Ông Trọng cũng nổi tiếng…như Tư Mã Ý, lúc nào biết nhường Tào, lặn sâu, rất sâu trong những ngày biển miền Trung đầy xác cá chết, ngài đã rất dịu hiền và từ tốn thăm một vườn rau gần đó và im lặng!…
Điều vĩ đại thật sự xin dành cho những người dân chài miền Trung một thời quằn quại đã im lặng chia buồn cùng gia đình của một vị nguyên thủ đã từng quay lưng với nỗi khổ đau thê thảm của họ.
Rác rưởi rồi cũng trôi đi theo luật vô thường, và lịch sử Việt Nam ghi nhận ông Trọng là người BẮT GIÒI vĩ đại.

HAY!

Hình: Youtuber tại buổi làm việc với
CAVN tỉnh An Giang
/ Ảnh của Tiến Tầm/ VN Express 4/7/24

Ở trên là chuyện của quan lớn, còn chuyện của “dân quèn” thì sao? 

Hai người dân, không hiểu họ “biết, làm, và kiểm tra” thế nào mà chụp hình một cục đá đưa lên mạng rồi nói (họ thấy) “giống sư Minh Tuệ”, kết quả là bị chính quyền phạt 10 triệu VNĐ (khoảng 400 đô Mỹ = hơn một tháng lương công nhân) vào ngày 4/7.

 
Cục đá thì nói cục đá, tưởng tưởng thì nói tưởng tượng thì là: “đăng tải thông tin bịa đặt…” (theo cáo trạng của công an). Trong khi, lấy một cộng cỏ đen (Pili) hô lớn là “tóc Phật” để hốt bạc của dân nghèo và cả các quan rất lớn nữa, thì luật pháp không quan tâm.

 
Nói THẬT về sự tưởng tượng là tung tin “không thật”. Ngược lại, sau khi bị phát hiện dùng đồ giả mà thông báo rầm rộ rằng đó là “đồ thật” thì vẫn là một sư trụ trì giàu nhất Việt Nam (TTT Minh), được chính quyền miễn truy cứu.
Minh sau đó nói: biết là đồ giả nhưng cứ coi như đồ thật và thờ cúng đi, không sao cả. Minh nói “hay”! như khẩu hiệu!

Nguyên Đại
2 Tháng Tám, 2024

NHỮNG BÌNH THƯỜNG MẦU NHIỆM

Những công nhân Trung Đông lúc bị chôn vùi trong tai nạn hầm mỏ, dường như cái chết là chắc chắn trong tối tăm, và họ đã chuẩn bị. Vài ngày sau, họ thấy được một ánh đèn pin của những người cứu trợ, họ được cứu sống sau đó. Tia sáng le lói đến với họ trong lúc thập tử là mầu nhiệm từ thánh Ala (Allah).

Những chiến sĩ Ba-Lan, quê hương của Cố Giáo Hoàng, Gioan Phaolo Đệ Nhị (Pope John Paul II), bị lạc trong rừng tuyết phủ trắng, tiếng gọi của đồng đội, người đã dẫn đường cho họ sau đó, là thông điệp từ Chúa Jesus.

Những con thuyền lênh đênh đói khát trên biển Đông những năm 80-90 của thế kỷ trước, cơn mưa bất chợt đến như giọt nước độ sinh từ Phật. Những con người đen đủi đó đã quỳ xuống trên thuyền, giàn giụa nước mắt, cảm ơn những giọt nước mầu nhiệm. Người khác thì lặng lẽ làm dấu thánh và cầu kinh, cảm tạ ân sủng từ Thiên Chúa.

 
Không thể biết chắc những giọt nước mưa bình thường đó đến từ Chúa hay Phật, nhưng có thể chắc chắn rằng, đối với những con người bất hạnh khát khao trên thuyền lúc đó, những giọt mưa ấy là ân sủng, là mầu nhiệm.

 
Mầu nhiệm không phải là hào quang, chói chang, rực rỡ; không phải tiếng sấm sét rung chuyển đất trời; không phải là giọt nước ngọt ngào đặc biệt. Mầu nhiệm đến từ một vệt sáng mong manh, một tiếng gọi nhẹ nhàng của đồng nghiệp, những giọt nước mưa rất đỗi bình thường. Chính đêm tối tăm, nỗi cô đơn tột cùng, sự đói khát nghiệt ngã đã làm cho một tia sáng mặt trời, tiếng gọi của bạn, những giọt nước mưa bình thường trở nên những mầu nhiệm.

Cũng vậy, một ngày ra cửa gặp một nhà sư đầu trần, chân đất, áo vá chằng chịt, đứng lặng yên…
Tự nhiên thấy mình hạnh phúc, vì mình có một mái nhà để trú nắng mưa, bộ đồ mặc trên người cũng lành lặn, và …chí ít cũng có một đôi dép dưới chân, tại sao mình vẫn chưa có được sự bình an? Ông ấy chỉ cần thức ăn cho một bữa, không giữ tiền bạc. Tại sao mình có thức ăn thừa, có tiền “rất nhiều hơn ông ấy”; vì sao mình vẫn cứ băn khoăn, lo lắng quá nhiều?

Nhà sư vừa bị đánh, vì có có kẻ cho rằng sư vẫn mạnh khỏe, sao không đi làm, mà đi xin! Kẻ ấy có thể không cho ông ấy thức ăn, nhưng không thể can thiệp vào sự chọn lựa của nhà sư. Không thể vô cớ tạo thương tích cho một người, chỉ vì họ có cuộc sống khác mình. Dù vậy, nhà sư vẫn vui vẻ, và chúc phúc cho kẻ đánh mình.

 
Sự từ bỏ sân hận, nuôi dưỡng lòng từ bi là suối nguồn của hạnh phúc. Mình có thể dừng lại những “ăn miếng, trả miếng” để khởi đầu những bình an không? Mình có thể dằn lại những bực bội trong đời thường để hóa giải thành những cảm thông không?
Nhà sư đứng đó, chẳng có gì cả, không có chức tước từ bất cứ đoàn thể nào. Mình là cha, là mẹ, là thầy giáo với bao nhiêu học trò… “hơn ông ấy nhiều chứ”, tại sao mình vẫn cứ thấy chưa đủ, miệt mài giành giựt…?

Sự xuất hiện của một con người đen bụi trước mặt mình chính là lời khuyên từ kinh Phật, thông điệp của bình an và hạnh phúc. Thái độ sống của ông ấy dường như kích hoạt bộ phận phanh-thắng, giữ cho chiếc xe của cuộc đời mình trong một vận tốc chậm hơn, và vì thế an toàn hơn. Mình có duyên gặp ông ấy, nhưng cái duyên đó chỉ có thể khởi sinh, lớn lên cùng với sự thay đổi trong nhận thức của chính mình.

 
Ông sư ấy dường như không có gì để cho mình cả, ngoài ánh nhìn nhân hậu. Mình cũng không thể cung dưỡng ông ấy cái gì quá to tát, vượt tầm tay, ngoài một gói xôi, hay chai nước. Nhưng, nhân duyên vi tế đó có thể là khởi đầu cho một mầu nhiệm đến với cuộc đời mình, như một tia sáng, một ơn gọi từ đấng thiêng liêng.

 
Khi nhiều người Việt, ngoài việc đối diện với một lô “nghĩa vụ”, “những bôi trơn” trong cuộc sống hằng ngày ở kiếp này; họ còn có “nghĩa vụ” cúng dường cho các “thầy” vì sự an toàn của “(nhiều) kiếp sau”. Các “thầy”, các “cô”, những người “siêu việt, tài ba, với một lô bằng cấp”, trắng trẻo, mủm mỉm với nhà đẹp, xe sang, đồ hiệu, được giáo hội của chính phủ cấp giấy phép hành nghề, ngày ngày tháng tháng đem vào đầu các Phật tử, rằng: họ phải chịu tội cả kiếp sau, và cúng tiền, thật nhiều tiền, cho những vong, ma. Đêm tối, tuyết lạnh, đói khát, lạc đường?...

Trong đêm tối của “thập diện mai phục, trùng trùng nợ nần”, một ông sư đứng đó đen đúa bụi đường, không nhận tiền, chỉ cần một gói cơm cho qua một bữa…chính là những bình thường mầu nhiệm, là tia sáng le lói trong đêm trường lầm lạc từ những đe dọa tối tăm, là tiếng gọi thân thương của người bạn đồng hành trên trần thế này, là giọt nước bình thường làm tái sinh những cuộc đời lạc lối, u mê.

Nguyên Đại
30 Tháng Sáu, 2024

Đã đăng trên báo Tiếng Dân

Nguyên Đại - Những Bình Thường Mầu Nhiệm

NHỮNG BÔNG HOA

Chúng ta đã từng là một đôi hoàn hảo

Chúng ta đã có những giấc mơ hạnh phúc

Chúng ta đã xây căn nhà cho chúng mình, và rồi đánh mất nó đi

Chúng ta đã bên nhau, và rời xa…

Em không muốn rời xa anh

Em không muốn dối lòng

Đã bắt đầu khóc, và rồi em biết, em…

Có thể viết tên em trên cát

Có thể tâm sự nhiều giờ với chính em

Có thể nói những điều mà anh không hiểu

Có thể nắm lấy bàn tay của chính mình

Thật đấy, em có thể yêu em nhiều hơn anh có thể…

Em đã không muốn chia xa, nhưng…

Em sẽ không ân hận, hối tiếc, và sẽ tha thứ những điều anh đã nói…

và em

…Có thể tự tặng cho mình những bông hoa…

Người viết lược dịch ca từ trong “Flowers” của Miley Cyrus. Ca khúc Miley đã viết để kỷ niệm cuộc chia xa của chính mình với người tình, đã đoạt nhiều giải thưởng lớn từ năm ngoái; và năm nay 2024 vừa đoạt giải Grammy cho Best Pop Solo Performance, đơn ca hay nhất của năm.

 
Khi chia xa là điều không thể tránh, người trong cuộc có thể vẫn tìm được hạnh phúc cho chính mình, nếu buông bỏ những kỷ niệm cả vui lẫn buồn, từ chối việc chiếm hữu, tự tặng cho mình những bông hoa…

***

Những ngày qua, nhiều người Việt đã đi trên những con đường nhựa nóng cháy của thế giới thực, và cũng như vậy đối với thế giới ảo. Không vì điều gì cả…dường như chỉ là tình yêu lớn đối với một con người nhỏ bé và rất mực khiêm cung.

Không lợi, không có gì cả…
Không danh, không thuộc bất cứ một đoàn thể nào…
Không tham, không nhận thêm bất cứ gì...chỉ một phần cơm chay đủ sống mỗi ngày.
Không giận, dù bị đánh đập vô cớ
Không si mê, mong cầu. Không được và cũng không mất gì…

Nhưng, chính cái KHÔNG đó đã xuyên phá tất cả những lọc lừa, dối trá, những miếu đền lòe loẹt phù du, những lâu đài đong đưa trên cát. Tiếng chuông vô âm ấy đã làm thức tỉnh những u mê.

 
Bóng tối tìm cách gắn “căn cước”, định vị nguồn sáng vừa bừng lên đó. Sóng dữ tìm cách che chắn, lấn áp một ngọn hải đăng.

Khi cuộc chia ly là không thể tránh, hãy tặng cho mình những bông hoa… Bông hoa bình an, vô nhiễm, bông hoa của suy niệm. Không có màu sắc của chiếm hữu, giận dữ, mong cầu. Bông hoa của tâm thức hiểu biết sáng trong… minh tuệ.

Nguyên Đại
9 Tháng Sáu, 2024

RẤT TIẾC...ÔNG KHÔNG PHẢI LÀ NGƯỜI VIỆT NAM

Tháng 7- 2023, một ông già từ Mỹ, đã hơn 100 tuổi và dĩ nhiên đã về hưu từ rất lâu, đến Bắc Kinh, và Tập Cận Bình đã gặp ông như một người bạn quý [hình 1]. Một tháng trước đó, đương kim Ngoại Trưởng Hoa Kỳ, Anthony Blinken, đến Bắc Kinh và ông Tập tiếp đón theo cung cách “hoàng đế tiếp sứ giả” [hình 2]. Vì sao có sự khác biệt đó? Bởi, ông già đó là Henry Kissinger.

Kissinger & Xi Jiping (Peking, Nov-2023)

 
Kissinger gốc Do Thái, sinh ở Đức ngày 27-5-1923, đến Mỹ tỵ nạn Đức Quốc Xã, năm 1938. Ông tốt nghiệp tiến sĩ khoa học chính trị tại đại học Harvard năm 1954. Sau khi tốt nghiệp ông tiếp tục phục vụ ở trường đại học một thời gian, trước khi trở thành Cố Vấn An Ninh cho cựu tổng thống Nixon vào năm 1969. Một năm sau biến cố Mậu Thân trong chiến tranh Việt Nam.

 
Hai năm sau, 1971, Kissinger bắt đầu có những chuyến đi con thoi giữa Washington và Bắc Kinh. Năm 1972, Mỹ và Trung Cộng chính thức xác lập quan hệ ngoại giao, chấp dứt 23 năm cách ly và thù địch. Cùng năm, Đài Loan bị đẩy khỏi chiếc ghế ở Liên Hiệp Quốc, nhường chỗ cho Trung Cộng, cho tới tận ngày nay.

Blinken & Xi Jiping (Peking, Oct-2023)

Song song với việc xây dựng quan hệ Mỹ - Trung, Kissinger thúc đẩy chính phủ Mỹ thương lượng với chính phủ cộng sản Bắc Việt (CSBV), đề nghị thành lập một chính phủ liên hiệp với chính quyền Việt Nam Cộng Hòa ở Miền Nam Việt Nam, và rút quân Mỹ khỏi chiến trường Đông Dương.

 
Trong hai năm 1972 và 1973, Kissinger gặp Lê Đức Thọ nhiều lần ở Paris, chính thức và bí mật. Tháng 10-1972, Kissinger và Ellsworth Bunker, đại sứ Hoa Kỳ ở Miền Nam Việt Nam lúc đó, gặp Tổng Thống Thiệu ở Sài-gòn, và “ép” ông Thiệu ký hiệp ước “hòa bình”. Ông Thiệu từ chối, và yêu cầu bản thảo hiệp ước phải được chỉnh sửa. Kissinger rời Sài-gòn đến Paris gặp ông Thọ. Ngày 13-12-1972, ông Thọ rời khỏi bàn đàm phán ở Paris và trở về Hà Nội, từ chối các điểm chỉnh sửa do ông Thiệu yêu cầu.
Ngày 8-1-1973, Kissinger gặp lại ông Thọ ở Paris, và ngày hôm sau, Kissinger và Thọ đã đi đến sự đồng thuận, với một vài tiểu tiết nhượng bộ đối với người Mỹ. Ông Thiệu từ chối ký vào hiệp ước này, nhưng Nixon đã có quyết định chung cuộc. Ngày 27-1-1973, hiệp định Paris được ký kết, người Mỹ đồng ý hoàn tất việc rút quân vào tháng Ba cùng năm.

 
Tháng 12-1973, Kissinger và Thọ được trao giải Nobel Hòa Bình. Thọ từ chối nhận giải thưởng, nói rằng miền Nam vẫn không có hòa bình sau hiệp định. Kissinger cũng không tới nhận giải, sau đó ông viết cho Ủy Ban trao giải Nobel rằng ông nhận giải với sự trân trọng, nhưng yêu cầu tặng toàn bộ số tiền thưởng cho trẻ em của những gia đình Mỹ có người tham gia trong cuộc chiến Việt Nam.

Tháng 11-1974, Kissinger vận động để Brezhnev (Tổng Bí Thư Liên Xô thời đó) ngừng viện trợ cho CSBV, và ông cũng vận động để Mao và Chu Ân Lai của Trung Cộng ngừng viện trợ quân sự cho CSBV, ông cũng vận động Quốc Hội Hoa Kỳ tăng viện trợ quân sự cho VNCH. Nhưng, đã muộn…tất cả các cuộc vận động đó đều không thành công. Sài-gòn sụp đổ, hay “được giải phóng”…tháng 4-1975.

Dù ở góc nhìn nào, không thể phủ nhận vai trò của Kissinger trong chiến tranh Việt Nam. 58 ngàn lính Mỹ đã hy sinh trên chiến trường Việt Nam, chưa kể quân đội Đồng Minh. Việc rút quân sau hiệp định Paris đã kết thúc dòng chảy hủy diệt đó, và dập tắt ngọn lửa phong trào phản chiến lan rộng khắp thế giới, trong những thập niên 60, 70. Kissinger đã góp phần đem con em những người Mỹ trở về nhà, thay vì những cuộc hành quân liên miên cùng với tử thần trên một chiến trường rừng núi, đầm lầy, cách quê hương của họ nhiều ngàn dặm.

 
Cuộc chiến kết thúc, và người Việt hai miền Nam Bắc không còn bị chết, thương tật trên chiến trường. Chiến tranh, dĩ nhiên, không bao giờ được yêu chuộng. Nhưng, nhiều thảm kịch sau cuộc chiến có lẽ là điều mà không bao giờ Kissinger có thể hình dung trước đó, bao gồm cuộc sống khốc liệt trong các trại tù “cải tạo”, những nghiệt ngã mưu sinh ở vùng “kinh tế mới”, những đau đớn chất ngất trên những chặng đường vượt biển, trong các trại tỵ nạn khắp Đông Nam Á…và những giọt nước mắt xót xa đọng lại cùng với những vết thương khó lành, dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua.

Kissinger góp phần trong chiến lược định hình quan hệ Mỹ-Trung, chia cắt hai cường quốc cộng sản Trung-Xô, như một thế Domino, kéo theo sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu. Không hiểu Kissinger nghĩ gì, khi một Liên-Xô trong thời trẻ của ông, ngay thời điểm này, lại chìm ngập trong “nội chiến” giữa hai bang Nga và Ukraine của ngày xưa.

 
Nếu có thể có một điều ước, có lẽ Tổng Thống Zelenskyy của Ukraine mong có một Kissinger nào đó của nước Nga, người sẽ tìm cách thuyết phục Putin rút quân khỏi chiến trường Ukraine, đem lại hòa bình trên đất nước mà số phận đặt để ở vị trí tiền đồn Đông Âu của NATO hiện nay, tương tự như Miền Nam Việt Nam trước năm 75.

Ở tuổi ngũ thập, Kissinger đã góp công lớn xây dựng quan hệ Mỹ-Trung, thay đổi cục diện trong cuộc Chiến Tranh Lạnh. Ở tuổi bách niên, ông lại đi Bắc Kinh, với ý định làm tan băng trong quan hệ Mỹ-Trung lần nữa. Ông là một công dân Hoa Kỳ, một người bạn của Trung Cộng.

 
Rất tiếc, ông không phải là một người Việt Nam. Và, có lẽ ông cũng chuẩn bị đi…rất xa. Kính tiễn ông.

Nguyên Đại
21 Tháng Mười Một, 2023

"CHIÊU MỘ LIỆT SĨ"

Trong nghĩa trang liệt sĩ bộ đội Trường Sơn, có một cái chuông (Đại Hồng Chung), trên đó có một bài thơ của "GS" Vũ Khiêu, rằng:

"Bát ngát Trường Sơn hồn liệt sĩ
Dạt dào Đông Hải khí anh linh
Ba hồi chiêu mộ rung tâm trí
Muôn dặm non sông nặng nghĩa tình"

Hoàng Tuấn Công, trên trang fb cá nhân, đã chỉ ra:
1. Chữ "chiêu mộ" là cách viết sai chính tả. Chữ đúng phải là "triêu mộ" (nghĩa là: sáng và chiều)
2. Không ai lại đi chiêu mộ (tuyển dụng) người đã chết
3. Hai câu cuối của bài thơ trên lại hao hao giống hai câu trong bài "Chơi Đài Khán Xuân" rất "Hồ Xuân Hương" như sau:

Êm ái chiều xuân tới Khán Đài

Lâng lâng chẳng bợn chút trần ai

Ba hồi triêu mộ, chuông gầm sóng

Một vũng tang thương, nước lộn trời

Bể ái ngàn trùng khôn tát cạn,

Nguồn ân trăm trượng dễ khơi vơi

Nào là cực lạc là đâu tá?

Cực lạc là đây, chín rõ mười

Đây là một "tai nạn" kiểu:
Đường Mòn HCM = "ĐMHCM"
Thượng Lộ Bình An = "Up road in peace"

Người viết (NĐ) đề nghị nên sửa lại mấy câu trên Đại Hồng Chung ở Nghĩa Trang Liệt Sĩ Trường Sơn như sau:

Bát ngát Trường Sơn uất liệt sĩ

Dạt dào Đông Hải oan anh linh

Ba hồi triêu mộ thức tâm trí

Muôn dặm non sông tận nghĩa tình

Nguyên Đại
28 Tháng Năm 2023

NÓI VỚI LÂM

Chỉ là "thánh rắc hành"
Bán bún phở mưu sinh
Tù 5 năm 6 tháng
Cộng quản chế 4 năm

Ông quan ngồi quán sang
Há miệng đớp thịt vàng
Bắt hết người phản đối
Để "đảng ta" vinh quang

Ôi! cách mạng vô sản
Xương máu đổ bao năm
Kẻ ngồi mát bát vàng
Người đớn đau vô tội!

Đây! "cộng hòa xả nghĩa"
Nghe là muốn đi...
Này! cờ đỏ sao vàng
Lúc cần..., để cho sang

Nguyên Đại

27 Tháng Năm 2023

Bùi Tuấn Lâm

TIỀN NHÂN

Tờ $1 đô Mỹ có in hình Washington, vị tổng thống đầu tiên của Mỹ. Tướng George Washington, sau khi thắng quân đội Hoàng Gia Anh Quốc, giành độc lập cho Hoa Kỳ đã không “biến” mình trở thành vua Mỹ, mà tuân thủ quy định của hiến pháp, chỉ ở lại phủ tổng thống đúng 2 nhiệm kỳ (1789-1797).

Hình in trên tờ $5 đô Mỹ là chân dung của Abraham Lincoln, tổng thống thứ 16 của Mỹ, được biết đến như một nhân cách vĩ đại trong lịch sử nhân loại, khi ông chấm dứt cuộc nội chiến duy nhất, và đẫm máu nhất, trong lịch sử Hoa Kỳ, xóa bỏ chế độ nộ lệ, bằng một bài diễn văn chỉ gồm 76 từ, trong đó không có từ nào nói về sự chiến thắng. Không có chiến thắng ở cuộc chiến đó, bởi viên đạn xuyên qua bất kỳ một người lính nào của hai miền Nam-Bắc Mỹ, cũng đều xuyên qua trái tim của một người mẹ, cũng đều đưa đến cái chết của một người Mỹ. Ông là vị tổng thống được yêu thích nhất trong lịch sử nước Hoa Kỳ bởi viễn kiến, tài năng, và quan trọng nhất là lòng nhân ái.

Các tờ giấy bạc của Mỹ dường như ghi lại các giai đoạn lịch sử quan trọng và những đóng góp to lớn của các vị tổng thống Mỹ đối với Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. $20: Andrew Jackson, $50: Ulysses Grant, $100: Benjamin Franklin.

 
Tờ bạc $100 đô có mệnh giá lớn nhất hiện lưu hành ở Úc in hình của John Monash, một vị tướng tài ba nhất trong lịch sử Úc, và một trong những vị tướng lỗi lạc bậc nhất trong Chiến Tranh Thế Giới Thứ Nhất. Học thuyết quân sự của ông được áp dụng và phát triển ngay cả trong chiến tranh hiện đại, bởi nó đặt ưu tiên trên sinh mạng của người lính.

 
Washington, Lincoln…; Monash… là lịch sử, là tiền nhân của đất nước Hoa Kỳ, Úc Đại Lợi.

Trên tất cả các tờ bạc do CSVN phát hành chỉ có hình của Hồ Chí Minh. Dân tộc Việt không có lịch sử, chỉ có HCM mới xứng đáng là tiền nhân?

Trên tờ giấy bạc $500 có mệnh giá lớn nhất của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) trước năm 1975 là hình ảnh của Hưng Đạo Đại Vương, ba lần lãnh đạo dân tộc Việt đánh bại quân xâm lược Mông Cổ.

Tháng Tư, 2023, Úc phát hành đồng tiền kỷ niệm 50 năm ngày quân đội Úc rút khỏi chiến tranh Việt Nam (1973 -2023). Chính phủ đảng CSVN lên tiếng phản đối…

Quân đội Úc đã chiến đấu bên cạnh những người lính Việt, dưới là cờ VNCH. Sinh mạng và máu của những người lính Úc đã đổ xuống trên chiến trường VN để ngăn bước tiến của chủ nghĩa cộng sản ngoài vĩ tuyến 17 là Sự Thật, là Lịch Sử.

Người Mỹ, Úc tôn trọng sự thật, ghi nhận công đức của tiền nhân, vinh danh những người lính đã hy sinh xương máu cho lịch sử đất nước. Họ có tiền nhân suốt cả chiều dài lịch sử của dân tộc họ.

 
Khác với đảng CSVN chỉ có HCM là tiền nhân.

Nguyên Đại
6 Tháng Năm, 2023

Gen. John Monash

"TRỘM THƠ" "LÃNH TỤ"

Nó mời nhậu, hai vợ chồng đều tên Thanh cả.
Rượu được vài tuần, nó bảo: ông làm thơ hay, làm mấy câu chơi vui. Nhìn quanh, tôi hỏi nó: nhà ông quay mặt hướng Đông, phải không? Phải, nó đáp.
Tôi đọc liền:

Lần này lại đến “Phương Đông”
Tình xưa nghĩa cũ, mặn nồng “Mường Thanh”
Cố lên các Chị, các Anh
Quê hương vẫy gọi, sử xanh lưu truyền!

Cả bàn vỗ tay khen hay, nhưng nó chỉ cười hùa chiếu lệ, rồi không nói gì cả. Thêm mấy tuần rượu nữa, tôi về. Vừa vào tới nhà, là nó gọi: Ê, hồi nãy, ông nói: Tình xưa, nghĩa cũ, mặn nồng…là ý gì? Tôi với ông là hai thằng đực rựa, không phải Pê-đê, tình xưa là tình gì, nghĩa cũ là nghĩa thế nào, mặn nồng là mặn nồng làm sao, hay là…bà Thanh có làm gì…với ông?

Tôi xuống nước: Mường Thanh là tên đất…địa danh mà. Tôi nói là tôi với vùng đất đó, chứ đâu có phải với…bà Thanh đâu!

Nó chưa chịu yên, này: “tôi bảo ông nhé: Thứ nhất, chỉ có trai gái yêu nhau, mới tình xưa, nghĩa cũ, rồi mặn với nồng. Bây giờ ông vô quán cà phê, gặp bất kỳ ông nào, mà bảo là: tôi với ông, tình xưa, nghĩa cũ, vừa mặn vừa nồng…Nó không đánh bỏ mẹ ông, thì tôi không phải là người.
Thứ hai, hồi đó, tôi đi bộ đội, công an địa phương nó bắt đi, không đi thì tôi thành “Chí Phèo”, và gia đình tôi thành gia đình chị Dậu ngay, chứ “quê hương vẫy gọi” cái gì. Rồi tôi vào Nam, thành thương binh. Ông thì trốn đi du học, rồi về yên thân. Tôi với ông quá lắm là “tình đồng chí”. Tình đồng chí, cùng lắm là “đồng cam, cộng khổ” “vào sanh ra tử” với nhau, chứ mà “mặn rồi nồng”, rồi “cố lên các chị, các anh” thì có mà loạn…

Đánh nhau chí tử rồi, bây giờ các ông lại cho con đi qua Mỹ du học mua nhà đầu tư bên đó; còn tôi thì kiếm căn hộ mấy mét vuông cũng vất vả… Mấy cái bằng khen treo trên tường chả được cái tích sự gì cả, sử cái gì mà xanh…"

Tôi bảo nó: Này tôi nói thẳng cho ông biết, đó là thơ của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng đấy, viết tặng khi đi vào khách sạn Mường Thanh Grand Phương Đông của đại gia điếu cày Lê Thanh Thản, không phải thơ của tôi. Tôi gởi liền qua điện thoại thủ bút của ông ấy đây, cho ông vừa lòng (hình 1)…

Một lát sau, nó cao giọng: Tôi và ông đều là người Kinh, nói và viết tiếng Việt rõ ràng, không phải thằng Mán, thằng Mường, mà đổ thừa, không hiểu được nhau vì khác biệt. Mới “mặn nồng” đó, tại sao đùng đùng bắt ông Thản (tôi vừa đọc báo đảng đây, không phải tin của tụi “phản động” đâu nhé). Tại sao tình xưa, nghĩa cũ mà không nhắc nhở…lưu tình.

Tôi bắt đầu bực mình: Ông đừng nói linh tinh nữa nhé, nhà nước ta nói và làm là hai chuyện khác nhau. Mình nói: Giải phóng miền Nam, nhưng đồng chí Lê Duẩn cũng nói là mình đánh là đánh cho Liên Xô và Trung Quốc. Mình giao kết nghỉ bắn ăn Tết, nhưng lại tổ chức “tổng tiến công và nổi dậy” Mậu Thân, mình đòi cho được bốn (4) bên ngồi vào bàn, đình chiến năm 73, nhưng sau đó ào ạt “giải phóng miền Nam” năm 75. Giải phóng xong, thì mình cũng dẹp luôn cái vụ "ba rọi" MTGPDT Miền Nam VN, nửa xanh nửa đỏ luôn…

Nó chận tôi lại: Thôi! chuyện xưa rồi, ông nói chuyện bây giờ đi…

Tôi bổ ngay: được, mới đây thôi, giấy trắng mực đen, “í mực xanh” đây, ông đợi tí, rồi thì tôi gởi cho nó: “Hiệp ước” Đồng Tâm (hình 2), đợi nó đọc, ….rồi tôi tiếp… bây giờ: ông già Kình thì bị bắn chết và phanh thây rồi, còn thằng Chung con thì đi tù rồi…đã bảo “đừng nghe”…mà “hãy nhìn kỹ”.., mà lại.

Một lát sau, hình như nó đọc lại "hiệp ước", rồi thì nói…Thôi được rồi, tuần sau 30/4, ông qua đây…nhậu tiếp.
Tôi thở phào…nhẹ hết cả người, cái “tội” “trộm thơ” “lãnh tụ”…Hú hồn!

Nguyên Đại
24 Tháng Tư 2023

TÁI PHẠM

FB nhắc một bài đã viết từ năm (5) năm trước, mấy tháng sau ngày Trịnh Xuân Thanh (TXT) bị bắt tại Berlin, Đức.
[Đường dẫn về bài cũ ở cuối trang]

Cách đây hơn một tuần, sự việc lập lại. Lần này, nạn nhân là Đường Văn Thái (ĐVT) và nơi xảy ra vụ án là Bangkok, Thái Lan.

Vài điểm giống và khác nhau giữa hai vụ này:
TXT là một tham quan cỡ bự đang bị truy nã như một tội phạm hình sự theo pháp luật của CSVN. ĐVT thì không đứng về phía đảng.

TXT chưa được chính phủ Đức chấp thuận lưu trú tại quốc gia của họ như là một người tỵ nạn theo Công ước quốc tế 1951. ĐVT đã được Cao Ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR) cấp quy chế tỵ nạn.

UNHCR không có trách nhiệm với TXT, trong khi ĐVT coi như là "người của UNHCR" và họ có trách nhiệm chính về mặt pháp lý trong vụ này. Chính phủ Đức có cảnh sát, điều tra viên, công tố viện, và tòa án. Trong khi UNHCR thì không, vì đó là một tổ chức quốc tế, không phải là một quốc gia. Vì vậy, tổ chức UNHCR phải dựa vào cảnh sát Thái-Lan để giúp "tìm người" cho họ.

Sắp tới, cảnh sát Thái-Lan sẽ vào cuộc và UNHCR sẽ có tiếng nói. Họ có giải quyết vấn đề như chính phủ Đức hay không lại là một chuyện khác. Nhưng trước hết là các phe nhóm trong đảng CSVN sẽ phải chạy đua, để giải quyết "trái mìn nổ chậm" ĐVT này.

 
ĐVT không phải là kẻ chửi đảng xuất sắc nhất, nổi tiếng nhất, nhưng chuyện bắt cóc vẫn được đảng thống nhất, "quyết", và tái phạm, bất chấp hậu quả. Tại sao?

Lý do là: khi "đồng chí" (đ/c) A trong đảng tranh ghế với đ/c B, A đưa thông tin "nhạy cảm" cho ĐVT "đánh" đ/c B. Tới lượt đ/c B cũng vậy, đưa ngược thông tin ''mật'' của đ/c A cho ĐVT, rồi tới đ/c C, muốn phá ĐVT nên đưa tin giả cho ĐVT. Kết quả là: ĐVT nắm được nhiều tin tức thật (và mật), và tin giả cũng có là vậy.

ĐVT chuẩn bị rời Thái Lan. Vì vậy, A, B (và C, D,...) gặp nhau "quyết" bắt ĐVT để "moi" thêm, thế là ĐVT dính thuốc mê...

Mong Thái qua được cơn lốc xoáy này trong đời, lo cho bạn...
Nhưng cũng không muốn thấy có một người nữa khóc lóc trước "tòa" xin lỗi bác "Chọng".
Thà làm "quỷ nước Nam", còn hơn làm "thái thú đất Bắc".

Nguyên Đại
21 Tháng Tư 2023

https://www.facebook.com/nguyenbadai/posts/pfbid02SCUe4gQwo1iN7GsbVXD3cuisvMfztjAopo9YqqsV8gHtGVRFTgpKrnUWQKeLFTJSl

ĐỪNG TÙY TIỆN

“Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa, chỉ tiếc rằng chưa được xẻ thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân thù….” đó là lời Hịch Tướng Sĩ của Hưng Đạo Đại Vương, ba lần đánh bại quân xâm lược Mông Cổ, vào thế kỷ 13.

 
Lời lẽ đó, hay tương tự, khó có thể dùng vào một văn bản ngày nay để hiệu triệu chiến sĩ xung trận, bởi nó “kinh khủng” quá! Nó “dã man” quá! Vó ngựa dồn dập trên những con đường sỏi đá của năm tháng xa xưa không thể so sánh với thiết vận xa, tên lửa mang đầu đạn nguyên tử hôm nay. Đốt, giết, hiếp…sự tàn bạo của quân Mông Cổ ngày xưa, và quyết tâm “Sát Thát” xăm hằn trên ngực của nhưng binh sĩ nhà Trần không thể nào đối xứng với quy định đối xử với tù nhân chiến tranh thế kỷ 21.

Nếu để cho hợp với các tiêu chuẩn hôm nay, mà đổi lời Hịch, chẳng hạn, chỉ tiếc là chưa bắt được quân giặc, thuyết phục chúng cải tà quy chánh…thì văn bản đó không thể là Hịch Tướng Sĩ được, chỉ có thể là “Hạch” (“dở như hạch”). Lời lẽ của cha ông, không thể đổi thay tuỳ tiện.

Tác phẩm khi đã ra đời có sinh mệnh riêng của nó, có khi không còn thuộc về tác giả, người đã sinh ra nó. “Này em hỡi, con đường em đi đó, đúng hay sao em…”, cho dẫu được chính tác giả Vũ Thành An, sau gần ba mươi năm sau, thấm thía với những thăng trầm nghiệt ngã của cuộc đời, đổi lại rằng “…con đường em đi đó đúng đấy em ơi”, thì thính giả vẫn cứ thích cái xót xa “non trẻ” ngày xưa. Lời sau, trong âm vang tiềm thức của thính giả vẫn cứ là một phiên bản “lỗi”, “không hoàn hảo” của lời trước, mặc dù đã được chính tác giả “đóng dấu, ký tên”. Dù người ta có ghét con người chính trị của Trịnh như thế nào thì “làm sao em biết bia đá không đau”, để cho dẫu “sỏi đá cũng cần có nhau” vẫn cứ là những nỗi buồn mượt mà…rất đáng yêu.

Khi người yêu xuất ngoại, những năm 70 của thế kỷ trước, Lam Phương bổng thấy “Trời vào thu, Việt Nam buồn lắm, em ơi!”, và thính giả đã trải qua hơn 15 năm chiến tranh Nam-Bắc Việt, chứng kiến một quê hương lửa khói, chia ly, không buồn sao được, cho dẫu nỗi buồn của thính giả có khi không giống cái buồn của Lam Phương, nhưng người viết, người hát, người nghe đều biết: họ có một Việt Nam buồn lắm… 

Từ “Việt Nam” trong lời hát này có nỗi thất tình của nhạc sĩ, có xót xa của thính giả trong ly loạn chiến tranh, có lịch sử, có “văn hoá” riêng của nó; và dĩ nhiên, không thể thay bằng “Trời vào thu, chiều nay buồn lắm em ơi”, nghe cứ như lời lẽ của một cậu bé mới lớn viết câu thơ tình đầu tiên trong đời.

Ca sĩ được nhiều người ưu ái và mến mộ như Tuấn Ngọc, lẽ ra, không nên, làm như vậy. Ông có “riêng một góc trời” để yêu một nghệ thuật mà ông tận hiến cả một đời, và cũng để khán thính giả yêu thích ông. Ông không cần một “vụng về” như vậy!

Văn hoá có tính trường cửu, trong khi quan điểm chính trị có tính nhất thời, ngắn hạn. Uốn nắn cái trường cửu để phù hợp với những mục tiêu tuyên truyền ngắn hạn đó là hoạt động chính trị, không phải là niềm đam mê được ân sủng của người làm nghệ thuật.

 
Nghêu ngao trong bàn rượu, thay chữ đổi lời để vui, để cười thì không sao, tác giả nghe được có khi cũng chung vui. Nhưng, tuỳ tiện thay đổi lời của nhạc sĩ khi trình diễn nhạc phẩm của họ trước công chúng là tạo dựng một thứ “hàng nhái”, phá cách để ăn cắp bản quyền, sao lỗi các sản phẩm hàng hiệu để kiếm tiền trên sức lao động trí óc của người khác, của mấy gã bất lương tuồn hàng giả ra các chợ trời. Điều đó không phải là việc nên làm của những nghệ sĩ có phong độ và tên tuổi, chưa nói đến sự tôn trọng, và cảm ơn, dứt khoát phải có của họ đối với những nhạc sĩ, những người đã góp phần tạo nên tên tuổi, sự nghiệp, và sự mến mộ của khán thính giả đối với ca sĩ. 

Người nghệ sĩ cần có tình yêu với nghệ thuật mà mình đam mê. Yêu là nâng niu, trân trọng không phải tàn phá, huỷ hoại…tuỳ tiện.

Nguyên Đại
11/03/2023

THÔI! CHÚ VỀ

[Q]

Thôi! Chú về đi. Ăn Tết vui vẻ với gia đình nhé. Nhưng nghe lời “thầy”, đừng đi đâu nhiều, không dễ làm “người tử tế” đâu! Trường hợp của chú khác với của anh [Nguyễn Tấn] Dũng. Anh Dũng ăn đậm với Vina “sink”, mấy “quả đấm thép bị xẹp lép” v. v…

Nhưng, dân thường ít người biết. Khác với vợ chồng chú, vụ kít-tét Việt-Á nó phổ biến quá, không ai mà không biết.
Tụi dân bần cùng, mà ngày xưa mình gọi là thành trì cách mạng đó, bây giờ tụi nó manh động lắm, có người bị tụi nó chụp nguyên tô phở lên đầu. Mà cái đầu của chú lại ít tóc, và không thẳng nữa, nên chú phải cẩn thận. Chú có cần cái mũ của thầy không, lấy vài cái mà dùng, thầy nhiều lắm…

[P]
Cảm ơn thầy! Thầy cũng cẩn thận, được ngày nào hay ngày đó, nghen thầy. Khi mình có chỗ đứng, thì khối đứa nó quỳ nó lạy, nhưng khi mình đã bị ngã lừa (bị lừa qua lừa lại mà ngã) [không phải “ngã ngựa” vì con ngựa nó cao, nó phong độ] thì “giậu đổ bìm leo”, không đứa nào nó thèm nhìn lại là còn may, có đứa ác nó còn giậm chân lên đầu mình nữa.

Thầy cũng rành mà, chùa chiền bây giờ, đa số làm kinh doanh là chính, nên nó cũng hỗn độn lắm. Mấy năm trước cơ sở của ông Nhất Hạnh còn bị quăng đồ dơ bẩn vào mà. Thầy đi đứng cẩn thận, người dân thường còn ngại cái áo thầy mặc, nhưng những người mà “ta” cài cắm vào, cũng mặc áo y chang như thầy, tụi nó đâu có ngán.
Thôi, thầy giữ cái mũ đó mà xài, thích ai thì chụp vô đầu người đó… Dù sao cũng cảm ơn thầy, dù tui biết là thầy đã bỏ phiếu thuận để tui về, nhưng tui hiểu mà, phim Tàu cũng hay nói “người trong giang hồ, thân bất do kỷ” nên tui thông cảm cho thầy.

Bươi [bye].

Nguyên Đại

20 Tháng Một 2023

NHỮNG LỐI RẼ...

Những năm 90, những người Việt đến Hong Kong được may mắn đi định cư, họ được đưa đến một trại ở Kai Tak, tên là New Horizons. Phải, đó là những chân trời mới. Bên cạnh, là trại dành cho những phụ nữ chờ sinh nở, vì các trại giữ người tỵ nạn thường ở các đảo xa trung tâm, bệnh viện, nên cần chuyển những “bà bầu” để tiện cho việc chăm sóc y tế. Hong Kong những năm tháng đó còn thuộc vương quốc Anh.

 
Đối diện hai trại này, là nhà thờ Công Giáo, St Joseph’s Church, nơi đã trở thành tụ điểm của cộng đồng người Việt, cho đến hiện nay, khi tôi trở lại nơi này, ba mươi năm sau. Tôi được mời “dẩm trà”, hôm đó khoảng mươi bàn, mỗi bàn khoảng 10 người. Câu chuyện bắt đầu…

Em (N.) chưa có giấy tờ…Bố Mẹ em vượt biên năm 89, đến trại rồi sinh em năm 92. Em được khoảng 3-4 tuổi, thì bố mẹ bị cưỡng bức hồi hương về Việt Nam. Bố mẹ em về cũng vất vả, vì đủ thứ lý do. Năm 2021, em lại vượt biên nữa. Sao? 2021? Phải, tháng Năm-2021, lần này, tụi em leo núi từ Cao Bằng, rồi đến Đông Hưng, sau đó qua Sám Trăng, rồi đi thuyền qua Hong Kong. Rồi ở đâu? Ở nhờ với bạn, rồi từ từ tính. Đời bố mẹ vượt biên, đời con cũng vượt biên anh ạ (cười…)

Em (T.) mới sang được 2 năm. Em gái của em sang trước, nó đi làm, kiếm tiền rồi nhờ một ông về VN kết hôn. Em làm “tài bùn”, phụ việc ở các công trình xây dựng. Nhưng…họ nhận phụ nữ? Nhận tất, anh ạ!

Em (H.) đến trại năm 89, năm 94, vẫn còn ở đó. Rồi thì có một người quen, thăm nuôi. Khách ngồi một bên, trại viên ngồi một bên. Bà phiên dịch hỏi một ông khách ngồi đối diện: Sao? có muốn lấy vợ không? Ông gật đầu. Rồi hỏi em, có muốn lấy chồng không, trả lời nhanh lên, không thì chuẩn bị về VN. Em gật đầu. Bà lấy số thẻ của em, căn cước của ông ấy…Rồi, em để cho đời nó trôi...

 
Sau này, em biết ông ấy là người Trung Quốc, ông nói ông đến biên giới năm 73, rồi bơi 3 ngày 3 đêm đến Hong Kong và xin tỵ nạn ở đây. Làm đủ mọi thứ nghề…vẫn không lấy được vợ, cho đến khi gặp em, không biết có phải là số phận không. Nhiều lúc, vừa sống vừa cầu nguyện...

 
Em có 3 đứa con, tụi nó bây giờ cũng đã lớn. Nhà em thường chia làm hai phe: phe ủng hộ Tập Cận Bình, phe Không. Em và hai đứa con nhỏ thuộc phe Không. Người Trung quốc họ thâm lắm anh ạ. Họ cho di dân sang Hong Kong hai dạng người: Một, rất có trình độ, nắm giữ các vị trí quan trọng, thay dần lớp lãnh đạo ở Hong Kong. Hai, là số người bệnh tật, già yếu, tâm thần…không làm được gì, chỉ sống nhờ trợ cấp, chuyển gánh nặng xã hội sang cho những người thọ thuế ở Hong Kong. Mấy năm nay, người Hong Kong bức xúc, biểu tình rầm rộ.

Nhưng tại sao, ông xã em lại ủng hộ Tập Cận Bình, khi mà ông đã từng liều chết bơi qua Hong Kong? Ông ấy nói, những năm trước khác, bây giờ Trung Quốc đã khác xưa. Em thì không tin, không bao giờ, cộng sản mà…Anh biết, sau khi giao trả lại Trung Quốc, những người có tiền ở Hong Kong được tạo điều kiện dễ dàng để đi lại và làm việc ở Trung Quốc, thế là nhiều người về Trung Quốc mở hãng xưởng, cơ sở kinh doanh…Rồi, thì gặp chuyện, bẫy nợ, bẫy tình, bẫy thuế…Mấy ông đó, sau này trở về Hong Kong tay trắng, nhảy lầu là thường.

Em (T.) đi Hong Kong năm 90, anh ạ. Trên tàu của em, thanh niên nó đánh nhau tranh giành thức ăn, rồi tàu vỡ, dạt vào Trung Quốc. Em đi với gia đình người chị lang thang xin ăn ở Trung Quốc cả tháng trời, rồi một mình em theo tàu than của bộ đội về lại VN báo lại cho bố mẹ em. Bố mẹ lại cho người em trai của em và em lên thuyền của nhà em sang Trung Quốc, đón chị em đi tiếp tới Hong Kong.

 
Đến trại, thằng em của em thấy khổ quá, nó xin hồi hương. Em trốn trại, ra Hong Kong đi làm đủ mọi nghề, tiếp tế cho gia đình của chị em ở trong trại, vì anh chị có con nhỏ. Nhà em không có người ở nước thứ ba như mấy anh chị ở miền Nam, không làm thế, ở trong trại miết, làm sao sống nổi, anh! Mấy năm sau, em để dành đủ tiền, thuê được người kết hôn, em xin vào trại trở lại… Rồi em lại ra Hong Kong, lại đi làm đủ mọi việc…Bây giờ, em bán thức ăn Việt ở chợ, cũng ổn anh ạ…

 
Chị em sau đó xin hồi hương, rồi được Mỹ nhận, hiện chị ở tiểu bang..cái gì xi xi. Tennessee phải không? À đúng rồi anh. Sao chị em không giúp em sang Mỹ? Em khai linh tinh với Bộ Di Trú (Hong Kong), rồi sau đó với Liên Hiệp Quốc, rồi sau này với chính phủ mới của Hong Kong…Bây giờ, em cũng không biết em là ai nữa…(cười)…

Em (H. D.) ra tự do năm 92, hồi đó em mừng lắm, người ta ngưỡng mộ lắm, bởi trong và ngoài trại là hai thế giới hoàn toàn khác nhau, anh cũng biết mà…Người quen giới thiệu một anh người Việt ở Hong Kong vào để “giúp em”. Anh ấy ăn nói nhỏ nhẹ, cao, điển trai…Rồi em đến trại Tuen Mun, trại dành cho những người chờ tiếp kiến phái đoàn các nước thứ ba, để đi định cư.

Ai cũng lo đi làm ở Hong Kong, nên trại trống trơn vào ban ngày, có điều mọi thứ mình phải tự lo hết, không phải như ở trong trại giam có người phát cơm, và phát quần áo để mặc tạm. Ai sao mình vậy mà anh.

 
Nhưng, em bị sốc ngay tuần đầu tiên, vì ông xã em là người nghiện nên không được nhận đi định cư…Em choáng váng…Rồi cũng phải sống, phải kiếm cái gì để ăn chứ…Em vào các quán ăn xin rửa chén, họ nhìn cái dáng của em, rồi đuổi em đi, họ nói là em đùa với họ: “nị quản dzệ” “chẩu! chẩu la” (mày giỡn hả, cút!).

 
Rồi em cũng xin được vô một quán, sau khi cam kết là biết làm, họ đưa cho cái vòi nước tráng chén, thế là em xịt một phát ướt từ đầu đến chân…bọn nó cười như chưa bao giờ được cười…rồi thì cũng có người tốt bụng, chỉ vẽ cho em…giấu đồ ăn trong bếp cho em.

Mười hai (12) năm…em vẫn ở Hong Kong, “ông xã” cai nghiện thất bại và không đi định cư được. Em rời Hong Kong… Mười tám (18) năm sau, em trở lại…

Hong Kong…

Những con đường từ biển khơi đi lên
Những hành lang từ trên núi xuống
Những lối rẽ …nghiệt ngã!
Về phía tự do!

Nguyên Đại
12/1/23

HAI BÀI THƠ

Hôm nay, tôi đọc được hai bài thơ hay:

Bài thứ nhất:
GIA PHẢ

Nguyễn Tất Nhiên

Quê hương gốc tích ngàn năm

Sao nhìn gia phả…Ôi, toàn câu kinh?!
Ông tôi đi lính triều đình
Giáo gươm thất thủ nơi thành quách xưa!

Cha tôi kháng chiến đánh Chà
Tầm vông gãy dưới chiến xa năm nào!
Anh tôi áo trận hoa màu

Một ngày con khóc vợ đau mất chồng!
Tôi! Sinh viên dở học hành
AK, nón cối – chiến trường Cao-Miên!
Chừng nào xứ Việt bình yên?
Tôi ngu ngơ hỏi hoài trên xác người…


Nguyễn Tất Nhiên viết bài này vào tháng 4-1980, mấy vần lục bát đượm nỗi đau. Cuộc chiến nào, người lính, và gia đình của họ, vẫn là những người mất mát…thua thiệt.

 
Triều đình nhà Nguyễn ngạo mạn, không chịu cải cách, không canh tân xứ sở như Minh Trị của Nhật Bản, không hóa giải được xâm lược thực dân như vương triều Thái Lan, “ông tôi” đã dùng giáo gươm để tự vệ với đạn pháo, và thất thủ. Rồi “cha tôi” đi lính chống lại những binh đoàn lê-dương, những tầm vông gãy gục trước họng súng chiến xa.

 
Tiếp nối, người cộng sản nhất định “giải phóng miền Nam”, thanh niên miền Bắc “sinh Bắc tử Nam”, anh tôi “áo trận hoa màu” tử trận, con khóc, vợ đau.

 
Và thì, nghĩa vụ “quốc tế”, mười năm trên đất Cao-Miên, “tôi”, bạn tôi, những người thuộc thế hệ tôi, đeo súng AK, đội nón cối, xông qua bãi mìn của “đồng chí” Pol pot Ieng Sary…

Nước Việt triền miên trong chiến tranh hơn nửa thế kỷ, gia phả là lời kinh khổ, là ký sự buồn của những người lính.

 
Nếu "Gia phả" của Nguyễn Tất Nhiên, không có hình bóng của người phụ nữ, thì “Mẹ ta trả nhớ về không” của Đỗ Trung Quân lại chỉ viết về phụ nữ: “Mẹ Ta”

Ngày xưa chào mẹ, ta đi
Mẹ ta thì khóc, ta đi thì cười
Mười năm rồi lại thêm mười
Ta về ta khóc, mẹ cười…lạ không?

“Ông ai thế? Tôi chào ông!”
Mẹ ta trí nhớ về…mênh mông rồi
“Ông có gặp thằng con tôi?
Hao hao tôi nhớ nó người…như ông”

Mẹ ta trở nhớ về không
Trả trăm năm lại, bụi hồng…rồi đi

Nỗi đau biệt ly của hầu như mọi gia đình trong ngày ấy những tháng năm, xa chồng, xa con…Một đời cưu mang, một đời sóng nổi. Ngày ta về nhìn mẹ, như ăn năn, như ân hận, ta khóc…mẹ ta cười. Trăm năm một kiếp người, như có…rồi không, như còn như mất.
Thương mẹ, một kiếp người dãi dầu, chịu đựng, hy sinh. Mừng cho mẹ, trả được nhớ về không, để cuối đời nhẹ nhàng…như bụi hồng trên con đường đất đỏ có từng chuyến xe qua. Có chuyến thiết vận ì ùng súng đạn, có chuyến xe lam con cá, bó rau chiều.

 
Mẹ về! Cát…bụi hồng trần… rồi qua.

“Gia Phả” là bài thơ đầu tiên trong tập “Thơ Nguyễn Tất Nhiên” xuất bản ở Cali năm 1982. “Mẹ ta trả nhớ về không” là đề bài thi thử cho học sinh phổ thông trung học năm 2022.

Nguyên Đại
14 Tháng Mười Một 2022

TAM QUI

Ngày 23-9-22, Nguyễn Phú Trọng (NPT), Phan Văn Giang, Tô Lâm…đồng loạt bay vào Tp HCM, sau khi đã dụng kế “nghi binh” ở Đà Nẵng (1).

Hai tuần sau, ngày 8-10-22, bà Trương Mỹ Lan (TML), nhà tài phiệt gốc Hoa, cùng ba người khác thuộc tập đoàn kinh doanh Vạn Thịnh Phát bị bắt. Hai ngày trước đó, ông Nguyễn Tiến Thành “đột tử”, và bà Nguyễn Phương Hồng bỗng nhiên từ trần trong đồn công an sau đó một ngày (2).

Trong ba ngày, từ ngày 9-10 đến 12-10-22, hội nghị trung ương 7 khóa XIX đảng CS Trung quốc được tổ chức tại Bắc Kinh, dưới sự chủ trì của Bộ Chính Trị Trung Cộng, đứng đầu là TBT Tập Cận Bình.
Người Hoa ở chợ Lớn SG rúng động, và dân SG nhào ra đường đi rút tiền từ các ngân hàng có liên quan (SCB, Sacom).

Chuỗi sự kiện đó nói lên điều gì?

Nhất Qui
NPT đã chứng tỏ dù đã 78 tuổi, ông vẫn kiểm soát được quân đội, công an, và đảng. Ông là một lực lượng, xứng đáng với sự hỗ trợ, giúp đỡ và “quỷ thác” của “thiên triều” Trung Cộng. Ông đã giữ vững sự đoàn kết thống nhất trong đảng (ít nhứt là lúc này, và ở tầm trung ương). Ông vẫn là đầu lĩnh, là trung tâm quy tụ quyền lực.

Nhị Qui

Mật chiếu của thiên triều đã được thi hành một cách hết sức nghiêm túc. Lãnh đạo tương lai của Việt Nam cũng tuân lệnh, qui thuận thiên triều. Hoàng Đế Tập Cận Bình (TCB) có thể yên tâm về việc đó cho nhiệm kỳ kế tiếp của ngài.

Tam Qui
Một ‘’đòn chân” nhắm vào đối thủ của TCB đã được tung ra, nhờ vào sự hỗ trợ của quan thái thú và bộ đầu phía Nam. Các phe cánh CS ở miền Nam VN thân cận với tiền triều Giang Trạch Dân không thể ngờ được một đòn đá khụy chân trái bất ngờ và lợi hại này được tung ra vào lúc này để khẳng định tư thế của Hoàng Đế TCB trong hội nghị trung ương Trung Cộng, trong khi Mỹ và Tây Phương đang chú mục vào chiến trường Ukraine.

 
Trong “binh thư cổ”, thần chiêu này gọi là: Bộ Tam Qui Đầu .

Nguyên Đại
14 Tháng Mười 2022

(1) Ngày 22-9-22, công an chìm nổi bố trí dày đặc ở khắp các ngã đường nội thành Đà Nẵng, sau khi nhận được thông tin chuẩn bị đón phái đoàn từ trung ương do NPT dẫn đầu. Ngày 23-9-22, NPT cùng với Tô Lâm (Đại Tướng Bộ Trưởng Công An), Phan Văn Giang (Đại Tướng Bộ Trưởng Quốc Phòng), Võ Văn Thưởng (Thường Trực Ban Bí Thư Trung Ương Đảng), Nguyễn Trọng Nghĩa (Trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương), Trương Thị Mai (Trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương), Lê Minh Hưng (Chánh Văn Phòng Trung Ương Đảng), cùng nhiều các lãnh đạo khác, bất ngờ bay vào Tp HCM, và làm việc ở đây chỉ một (1) ngày.

(2) Trương Mỹ Lan (Chủ Tịch HĐQT Vạn Thịnh Phát), Trương Huệ Vân (Tổng Giám Đốc công ty cổ phần tập đoàn quản lý bất động sản Windsor), Nguyễn Phương Hồng (trợ lý chủ tịch HĐQT Vạn Thịnh Phát), Hồ Bửu Phương (Cựu phó giám đốc tài chinh VTP).

CHUYỆN CÁ NHÂN

Tôi trải qua thời niên thiếu ở phố nhỏ thuộc một thành phố Trung Việt. Rồi 1975, bạn bè nhóc con cùng xóm tôi, tất cả đều quàng khăn đỏ đến trường, buổi tối đi biểu tình hô “đả đảo”, “nhiệt liệt”, mừng đất nước được “giải phóng”, “độc lập”, “muôn năm”…cũng vui!...

Nhưng lớn lên một chút thì khác…bạn bè mỗi đứa một số phận: thằng H. vào đại học Y, thằng X. điên, thằng N. khùng, thằng C. mất trí, thằng T. mất tích, thằng K. đi bộ đội sang Cam-pu-chia rồi cụt chân trở về, thằng G. quanh quẩn ở nhà cho tới già. Phố chúng tôi chừng 50 nóc gia, khoảng 100 mét đường, mỗi gia đình, mỗi hoàn cảnh. Lũ bạn tôi thiếu ý chí, ba má tụi nó có lẽ nặng nghiệp, vụng đường tu…?Chuyện riêng mỗi gia đình, chuyện cá nhân mà!

Không! Không phải! Thằng X. điên vì ba nó là sĩ quan “ngụy” đi cải tạo hơn 10 năm, về được mấy tháng rồi chết. Nó học, nhưng không biết để làm gì, rồi gia đình có chuyện buồn…nó điên rồi chết. Ba thằng G. là “ngụy quyền”, gia đình vất vả, nó học không xong; em nó, cho tới năm 91 mới vượt biên được qua Phi, trại đóng cửa nó bị trả về Việt nam, rồi bị tâm thần. Ba nó đi lang thang, rồi chết dọc đường.

 
Thằng H. vào đại học Y với 16.5 điểm cho 3 môn học, vì gia đình “có công cách mạng”, khi thằng bạn khác của tôi 3 năm liền thi đại học với 21, 24, rồi 28 điểm vẫn không vào đại học được, vì ba nó là sĩ quan cao cấp của “ngụy”. 

Ba tôi “ngụy quân” sau khi đi cải tạo về, đi kinh tế mới, đạp xích lô…rồi bệnh qua đời. Mẹ tôi, sau 75, bán rau cho tới già. Tôi vượt biên… Tất cả những điều đó đâu phải là chuyện cá nhân. Đó là chuyện lý lịch, chuyện “chính sách” của đảng.

Cái “tập thể lãnh đạo” đó đã hủy diệt những “cá nhân” chúng tôi, những thằng 9, 10 tuổi năm 75 có tội gì? Với ai? Ai phải chịu trách nhiệm về những mất mát vô cùng đó? Đã bao giờ có một thừa nhận sai lầm, dù là một lời xin lỗi đối với thế hệ chúng tôi?

Tôi nói về quá khứ, chuyện đã xưa? Lăng của ông CT Trần Đại Quang rộng gần 3 héc-ta (30.000 mét vuông), một bà mẹ ở Thủ Thiêm hai mươi năm đi kiện không đòi được một nền nhà, không phải là “chuyện cá nhân” của ông Quang và gia đình ông cố CT, và cũng không phải là “chuyện cá nhân” của những bà mẹ Thủ Thiêm.

 
Biệt thự của Tất Thành Cang và những mái tranh xiêu vẹo, vá víu, khi đảng nhất quyết “xóa bỏ giai cấp”, “tiến lên XHCN”, không phải chuyện cá nhân của ông Cang, và những gia đình vất vả nắng mưa.
Một số “ông bà” khác tổ chức vụ Việt-Á, ngoáy mũi cả 90 triệu dân bằng que thử dỏm của Tàu mua với giá rẻ, tính lại cho người dân nghèo khó với giá gấp 10-20 lần, lấy tiền đổ sang các nước tư bản “giãy chết” mua nhà đầu tư, không phải là chuyện cá nhân của các “ông” các “bà” đó.

 
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà thông tin có thể đến hầu như lập tức về một chuyện vừa xảy ra ở bên kia đại dương. Chúng ta có liên quan. Chuyện cá nhân hầu như chỉ còn là những khoe khoang.

Nguyên Đại
5 Tháng Mười 2022

Hình: Một trong nhiều biệt thự của Tất Thành Cang (SN 1971) từng giữ chức: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII, Phó Bí thư thường trực Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

"THIÊN ĐƯỜNG GIÃY CHẾT"

Cái tựa nghe lớn như vậy
, nhưng tôi “thề” sẽ không lý luận hay văn chương gì trong bài viết này, chỉ muốn kể hai câu chuyện trong ngày thôi

Chuyện Thứ Nhất

Tôi thường đi bộ tập thể dục trong công viên gần nhà. Một sáng, tôi gặp một bà người Úc (Úc 100%, chứ không phải “ba rọi”: mỡ nhiều hơn nạc như tôi), chào hỏi xã giao khi đi đối diện, và giới thiệu tên, rồi “hôm nay trời đẹp quá!” rồi đi tiếp…

Vì khi nào rảnh thì tôi đi bộ, chứ không phải theo một giờ nhất định, nên khoảng tuần sau, tôi gặp lại bà, và bà kêu đúng tên tôi, và thật ngạc nhiên, tôi ít nhớ tên, nhưng sao cũng gọi đúng tên bà, và (chúng) tôi cảm thấy hài lòng với trí nhớ của mình . 

Bà nói tiếp, để tôi giới thiệu ông với chồng tôi, bà chỉ vào người đàn ông, hơi đậm người, đi sau bà một quãng, bà nói đây là Ray, chồng tôi, ông ta vừa kỷ niệm 80 tuổi tuần trước. Và tôi chúc mừng (muộn) sinh nhật của ông.

 
Rồi đi tiếp, ông đi chậm nên một lát sau tôi lại ở sau lưng ông, vì đường mòn trong công viên chạy vòng vòng mà! Tôi nói: này Ray, tôi nhìn ông và đang suy nghĩ xem tôi sẽ làm những việc gì bây giờ cho đến khi tôi bằng tuổi ông. Chúng tôi dừng lại, và ông nói: đúng rồi, tôi đã ở đây 50 năm trước, nhà tôi ở đằng kia, ông chỉ tay về phía hàng cây sau công viên....

Hồi đó, tôi làm công việc cắt cỏ và làm vườn, một ngày kia tôi vô ý khiêng nặng nên bị cụp xương sống, bây giờ đi lại khó khăn như anh thấy đó. Nhưng mỗi sáng thức dậy, tôi đều lên kế hoạch mình phải làm gì trong ngày, phải thế anh ạ, bởi vì nếu không một ngày của mình sẽ qua đi, và mình không có lại nữa. Tôi ngạc nhiên với suy nghĩ của một người đã cao tuổi như ông. Thêm một bài học từ kinh nghiệm sống cho tôi.

 
Ông nói tiếp, vợ tôi cũng vậy, bà rất năng động, 20 năm trước, bà cùng tôi cũng đi trên con đường này, lúc đó chỉ là con đường đất, cỏ xung quanh cao khoảng hơn 1 mét (ông đưa bàn tay ra dấu về phía trước), và bà đã chụp hình, viết thư gởi lên Council (chính quyền địa phương) kèm theo hình, và bà nói Council phải sửa sang lại, nếu không lỡ mà cỏ cháy mùa hè, nhà của chúng tôi và những gia đình xung quanh đây sẽ bị thiệt hại.

 
Một tháng sau, Council bắt đầu công việc làm công viên, và con đường lát đá này, tôi và anh đang đi, đã được làm từ đó, cùng với những hàng cây và chỗ cho trẻ con chơi khang trang đằng kia. Tôi có thể cùng ông đi một đoạn nữa không, tôi muốn nói chuyện nhiều với ông, tôi hỏi. Không, tôi phải đi về nhà, hẹn anh khi khác, ông chào tôi và bước đi chầm chậm về phía lối ra công viên.

Tôi rảo bước đi nhanh, và rồi tôi gặp bà Val, vợ ông Ray. Thưa bà, tôi vừa nói chuyện với ông Ray, ông đã nói về bà và công viên này, bà có thể nói cho tôi biết thêm về câu chuyện đó không. Tôi thích viết và sẽ viết câu chuyện này lên trang Facebook và Blog của tôi.

 
Bà cười, pha trò: đừng nhé, ông phải hứa là đừng nêu tên tôi nhé, nếu không ngày mai, chiếc helicopter đó, bà chỉ lên bầu trời có chiếc trực thăng đang bay, sẽ tìm ông đó. Lão Ray cũng thiệt là!

Nhưng, rồi bà cũng kể tôi nghe, hồi đó có ông thầu khoán xây dựng, tên họ và cũng là tên công ty của ông là Nickson, ông ấy mua một vùng đất rộng ở xung quanh đây, và xây nhà để bán, chúng tôi, tôi và Ray, là một trong số những người mua nhà của ông. Rồi ông Nickson, tặng cho cho Council khu đất công viên này, chính thức là cho thuê 99 năm với giá $1 mỗi năm. Tôi hiểu: đó là cách thức để một hợp đồng cho tặng có giá trị pháp lý theo luật Anh/ Úc.

Rồi thì Council không làm gì cả, nên tôi mới viết thư và chụp hình gởi lên cho họ. Ông không tìm thấy một nhà thầu tên Nickson nào trên mạng đâu, vì tôi chắc ông Nickson đã qua đời, và có lẽ con cái của ông không tiếp tục làm công việc xây dựng nữa.

Council đã lắng nghe, một tháng sau, họ khởi công và một năm sau, anh thấy đó đã thành công viên khang trang như bây giờ, nhưng …Ồ, họ vẫn còn tệ quá, anh thấy cỏ vẫn còn mọc cao, bà chỉ về một vạt cỏ cao khoảng 10 phân bên đường, nhưng có vẻ như thời tiết đã làm nó lên nhanh như vậy; tôi cười.

Nhưng tại sao ông Nickson lại cho đất cho Council như vậy? Tôi hỏi. Bà đáp: tôi cũng không biết nữa nhưng nghe đâu ông đã kiếm đủ tiền, là triệu phú nhiều triệu đô những ngày đó, và ông cũng lớn tuổi nên muốn tặng lại miếng đất này để làm công viên, như một món quà cho những khách hàng của ông…

 
Rồi… tôi năm nay đã 76 tuổi, nhỏ hơn Ray 4 tuổi, con trai thứ hai của tôi không ổn chuyện gia đình nên đã về ở chung với chúng tôi. Thôi, bây giờ là giờ uống cà phê của chúng tôi. Chào ông nhé, chúng ta sẽ gặp lại, chắc chắn rồi, vì chúng tôi chưa chết nhanh như vậy, bà cười và rảo bước về phía sau của công viên… Tôi đi thêm một vòng nữa, và về nhà, vì hôm nay tôi phải làm xong một chuyện thứ hai nữa.

Chuyện thứ hai
Đó là một việc “kiếm cơm”, thực ra không có gì để kể, nhưng nó lại thú vị, tôi nghĩ thế, khi tôi đã học từ việc thứ nhất trong ngày. Đó là tôi phải hoàn tất dịch vụ giấy tờ cho một ông người Nghệ An, đang sinh sống ở Saigon (không, đúng hơn phải gọi là thành phố HCM của ông ấy). Ông ấy gởi con trai qua Úc du học, rồi con trai kết hôn, định cư và ông mua nhà cho con trai ông đứng tên, đây là căn thứ 4, mỗi căn có giá từ 1.5 đến 2 triệu đô Úc, ở một khu vực đắc địa nhất, chỉ cách trung tâm thương mại của thành phố có 8 Km.

Tôi đi và thầm nghĩ đất nước tư bản mà tôi may mắn đang sống ở đây có lẽ không bao giờ “giãy chết” vì có những người như Ray, Val, Nickson, chính quyền địa phương biết lắng nghe từ một lá thư của một người dân…

Và, cũng vì có, những người như ông khách hàng người Nghệ An của tôi, vì: không phải có bằng tiến sĩ kinh tế mới hiểu được rằng hơn 10 triệu đô Úc đã chuyển từ Việt Nam sang Úc để 4 căn nhà chuyển tên từ công dân Úc tên A sang công dân Úc tên B, và chính phủ Úc đóng thuế con niêm (stamp duty) trên từng việc mua bán đó…và tôi cũng có việc làm

“Thiên đường” nào sẽ giãy chết vì có những người như ông khách hàng của tôi và những dư luận viên sẽ vào comment lung tung trong bài viết này ?

Nguyên Đại
2 Tháng Mười 2022

SÀI GÒN ƠI! TA ĐÃ VỀ ĐÂY!

"Nơi thành đô trong ánh điện quang tiếng nấc nghẹn câu cười
Khu nhà tranh năm cánh ngoại ô rên xiết đêm ngày
Quê nhà ta đau đớn lầm than sao bóp nghẹt tim người
Sài gòn ơi! Ta đã về đây, ta đã về đây!
…
Tiến về Sài-gòn, ta quét sạch giặc thù
Hướng về đồng bằng, ta tiến về Thành Đô
Nước nhà còn chờ, trận cuối là trận này
Tiến về đồng bằng, giải phóng Thành Đô..."

Không! không phải lời “phản động”! Đó là ca từ của một nhạc phẩm “rất đỏ” “Tiến Về Sài-Gòn” của Lưu Hữu Phước/ Huỳnh Minh Siêng, được hát vang trời, những năm đầu sau 1975.

 
Nó cũng từng được ca tưng bừng trong các “trại cải tạo”, nhà tù giam giữ lính và viên chức chính phủ Việt Nam Cộng Hòa. Câu chuyện là như vầy: 

Sau những ngày lao động khổ sai khốc liệt ở các trại tù “cải tạo” ở Bắc Việt, ban đêm các tù nhân bị tập họp để “học tập chính trị”, sau đó mới được về trại, và họ hát ca khúc này. Họ hát nhỏ các câu khác, nhưng đến điệp khúc “Tiến Về Sài Gòn, ta quét sạch giặc thù…” thì họ hát rất to, rõ.

Chính trị viên lúc đầu rất khoái chí, vì “các anh học tập rất tốt”, một tuần rồi vài tuần…cứ tới điệp khúc, các tù nhân lại hòa nhịp, hùng tráng và khí thế: “Tiến về Sài-gòn, ta quét sạch giặc thù…Hướng về đồng bằng, giải phóng Thành Đô”.

 
Rồi thì cán bộ quản giáo cũng nhận ra, có cái gì đó không ổn… “Á đù!”, “Không được hát nữa!” “không được hát bài này”. “Tại sao? Chúng tôi hát nhạc cách mạng mà!” "Đã bảo, không hát là không hát!”…"Không thì không!" Cười! (với nhau).

GIA TÀI CỦA MẸ

Đó là một ca khúc trong chuổi ca khúc phản chiến của Trịnh Công Sơn (TCS). Những câu: Gia tài của mẹ: một rừng xương khô, một núi đầy mồ, ruộng đồng khô khan, nhà cháy từng ngàn… vẽ nên bức tranh điêu tàn của cuộc “nội chiến’’ cần phải chấm dứt.

“Mẹ mong con lũ con đường xa”, TCS đã, rất khéo léo, khơi dậy những liên tưởng về những bộ đội bên kia vĩ tuyến.

“Gia tài của mẹ: một bọn lai căn, một lũ bội tình”. Ai lai căn, ai bội tình? Dĩ nhiên không phải là “lũ con đường xa” của TCS. Họ là bạn bè thân, những người bên cạnh che chở cho TCS, như Chuẩn Tướng VNCH Lưu Kim Cương của “Cho Một Người Vừa Nằm Xuống”?

TCS đã rất rõ ràng.

Vậy mà! Ca khúc này không được phép hát cho đến hôm nay.

Tại sao? 

“Lũ con đường xa” của TCS năm xưa rất sợ “lũ con đường xa” bây giờ, nếu “mẹ mong con mau bước về nhà”. 

“Lũ con đường xa” năm xưa của TCS lại chính là bọn rất lai căn, rất bội tình!

Ngày xưa, TCS tự do hát “Gia Tài Của Mẹ” rất to, rất rõ, giữa Sài Gòn bên cạnh nhiều bạn bè mà ông gọi là “một lũ bội tình”…

 
Bây giờ, nếu còn sống, TCS sẽ hát ca khúc đó ở đâu? Rất nhỏ, rất thì thầm…ở nơi rất riêng tư, vì sợ chính các “đồng chí” rất lai căn, và... rất bội tình. Ông có ràn rụa nước mắt không? Ông có còn mong “lũ con đường xa” (của ngày xưa) không?

 
Năm tháng bụi mù…Hãy “Để Gió Cuốn Đi”. Những gì của TCS cũng sẽ là của TCS…Tại sao phải cấm?…Người Việt đã từng có một nền văn hóa nhân bản, khai phóng và tự do từ hơn nửa thế kỷ trước.

Nguyên Đại
30 Tháng Sáu 2022